Chuyện hài cười ra nước mắt : khi kẻ xâm chiếm đòi trục xuất chủ nhà (Hoai Linh Ngoc Duong)

Native American dancer in full regalia, feathers, beadwork, Beautiful outdoor light, stop action, Face paint, WACIPI, Summer, powwow dancing Grand entrance.Shakopee, Minnesota, 8/21/2021, United States

BI KỊCH LỊCH SỬ KIÊM HÀI KỊCH PHÁP LUẬT DƯỚI THỜI TRUMP

Nước Mỹ dưới thời Donald Trump quả thật không thiếu những màn bi hài kịch chính trị. Nhưng có những khoảnh khắc vượt xa mức bi hài thông thường, để bước hẳn sang thể loại hài đen lịch sử. Chẳng hạn như việc ICE – cơ quan thực thi di trú liên bang – suýt trục xuất… người da đỏ bản địa ra khỏi nước Mỹ.

Đó là khoảnh khắc mà lịch sử, pháp luật và lý trí cùng lúc đứng lại, nhìn nhau, rồi bật cười ra nước mắt.

Bởi lẽ, nếu trục xuất người da đỏ, câu hỏi đầu tiên phải đặt ra không phải là “họ có giấy tờ hay không”, mà là: họ sẽ bị trục xuất đi đâu?

Về châu Âu ư?

Về nơi tổ tiên của ICE đến từ ư?

Hay về… “ngoài biên giới nước Mỹ” – một khái niệm chỉ xuất hiện sau khi người da đỏ đã bị đẩy lùi, bị tàn sát và bị nhốt vào các khu dành riêng cho “dân bản địa”?

Người da đỏ không vượt biên vào nước Mỹ. Nước Mỹ vượt biên vào đất của họ.

Nhưng dưới logic của chính quyền Trump, lịch sử dường như bị viết lại bằng… còng số 8. ICE, nhân danh “thực thi pháp luật”, bỗng nhiên đứng ở vị trí của kẻ phán xử ai được ở lại trên vùng đất vốn chưa bao giờ thuộc về họ. Đó không còn là sai sót hành chính. Đó là sự mù lòa lịch sử mang tính thể chế.

MAGA thường lớn tiếng rằng ICE “chỉ làm đúng luật”. Nhưng xin hỏi: luật nào cho phép kẻ xâm chiếm trục xuất chủ nhà? Trong toàn bộ lịch sử pháp lý của nhân loại, không hề tồn tại một hệ thống luật pháp nào thừa nhận nguyên tắc oái oăm ấy. Ngay cả trong thời Trung cổ, ngay cả trong các đế chế chinh phục, người ta cũng không ngây thơ đến mức bắt dân bản địa phải “chứng minh tư cách cư trú” trên mảnh đất của tổ tiên họ.

Nếu áp dụng logic của ICE một cách triệt để, thì kết luận hợp lý duy nhất là: chính người da đỏ mới có quyền trục xuất ICE, chứ không phải ngược lại. Bởi nếu “ai đến trước thì có quyền ở”, thì lực lượng di trú liên bang chỉ là những kẻ đến sau… vài trăm năm.

Sự việc này không chỉ phơi bày sự thiếu hiểu biết lịch sử đáng báo động của một bộ máy quyền lực, mà còn cho thấy bản chất nguy hiểm của một tư duy chính trị: tư duy cho rằng quyền lực hành chính có thể đứng trên lịch sử, đứng trên đạo lý và đứng trên lẽ phải hiển nhiên. Khi quyền lực tự tin đến mức không còn phân biệt được ai là dân bản địa, ai là người nhập cư, thì mọi khái niệm “pháp luật và trật tự” chỉ còn là khẩu hiệu rỗng.

Hài hước thay, nước Mỹ vẫn tự nhận là quốc gia của nhập cư, là biểu tượng của tự do và công lý. Nhưng dưới thời Trump, lại xuất hiện một nghịch lý trần trụi: những người có gốc rễ sâu nhất trên mảnh đất này lại bị nghi ngờ tư cách ở lại, trong khi những kẻ nắm quyền trấn áp thì hoàn toàn mù tịt về nguồn gốc của chính quốc gia mà họ nhân danh bảo vệ.

Có lẽ, bài học lớn nhất từ câu chuyện “ICE trục xuất người da đỏ” không nằm ở sai sót hành chính, mà ở chỗ nó phơi bày một sự thật cay đắng: khi lịch sử bị xóa khỏi trí nhớ của người cầm quyền, pháp luật sẽ biến thành trò hề. Và khi pháp luật trở thành trò hề, thì kẻ cười cuối cùng không phải là công lý, mà là sự nhục nhã của cả một nền chính trị.

Hoai Linh Ngoc Duong

Nguồn: www.facebook.com

Đỗ Lê Thường