Văn hoá

Lời Nguyền Nước Nhược Tiểu Hay Sự Tàn Nhẫn Của Người Việt Chúng Ta?

13/12/2025

Có bạn nào đọc nhiều sách vở phương Tây thấy các hiệp sĩ thời xưa của họ…ăn thịt người như những hảo hán anh hùng trong Thủy Hử? Kém văn hóa hay văn minh đưa đẩy con người phải tàn ác đến đỗi ăn thịt đồng loại? Không, tôi thấy không phải. Chiến tranh liên miên  – nhờ chiến tranh mới hùng cứ, mới thống lĩnh thiên hạ – là nguyên do chính, là môi trường cho cái ác, cái tàn nhẫn nảy sinh.

Hom Nguyen : Tỏa sáng trong hội họa từ khó khăn tuổi thơ (RFI Tiếng Việt)

Đối với tôi, bệnh viện khắc nghiệt đến mức khi ra khỏi đó, tôi cần tìm sự giải thoát ở một điều gì đó khác. Vẽ giống như một lối thoát. Tôi giải phóng bản thân khỏi rất nhiều thứ. Tôi cần thay đổi thế giới của mình và nói về con người tôi, hoặc có thể là những điều khác. Vẽ và hội họa là tự do thực sự đối với tôi.

Phim tài liệu The Stringer : Hành trình đi tìm sự thật về tác giả bức ảnh Em Bé Napalm (RFI)

29/11/2025

The Stringer : The man who took the photo là một cuộc điều tra. Phóng viên ảnh người Mỹ Gary Knight là nhân vật trung tâm. Tất cả bắt nguồn từ một tuyên bố của Carl Robinson, nguyên là nhân viên của hãng thông tấn Agence Press ở Saigon năm 1972. Nick Ut hay Nguyễn Thành Nghệ là tác giả bức ảnh Em Bé Napalm ?

Tư Duy “Quan Ban Ơn – Dân Biết Ơn”: Di Sản Phong Kiến Trong Bộ Máy Công Quyền (Nghiên Cứu Lịch Sử)

Dân chúng từ nhỏ được dạy phải biết ơn ơn vua ơn quan, phải khiêm nhường. Họ chỉ mong gặp ông quan tốt, chứ không có tâm thế đòi hỏi hay giám sát quyền lực. Trong Nho giáo, cán bộ lý tưởng làm việc không vì tiền mà vì đạo trời, vì trách nhiệm đạo đức. Lương bổng chỉ là phụ trợ. Trách nhiệm công vụ không phải hợp đồng mà là sứ mệnh đạo đức. Tư duy này ăn sâu hàng trăm năm, thấm vào tiềm thức tập thể.

Nho Giáo Và Trật Tự Xã Hội Đông Á (Nghiên Cứu Lịch Sử)

27/11/2025

Nho giáo thiết lập trật tự theo mô hình quan hệ trên-dưới tuyệt đối, trong đó trung thành là đạo lý và tập quyền là điều tự nhiên. Không có tư duy về kiểm soát quyền lực, phân quyền, hay quyền lực thuộc về dân. Thay vào đó, chỉ có niềm tin rằng vua hiền thì thiên hạ thịnh, vua bạo thì thiên hạ loạn. Đánh giá không dựa trên cấu trúc quyền lực mà dựa trên đạo đức cá nhân của người đứng đầu.

Dzoãn Quốc Sỹ – Người giữ ngọn lửa của chữ nghĩa (Tino Cao)

05/11/2025

Mỗi thế kỉ đều có ít nhất một người chọn đi hết quãng trăm năm của nó bằng chữ nghĩa, coi chữ nghĩa như con đường vừa riêng tư vừa phổ quát để vượt thời gian. Thế kỉ hai mươi của Việt Nam có Dzoãn Quốc Sỹ. Ông không làm cách mạng, không diễn thuyết tranh luận, nhưng đời sống của ông lại là một bằng chứng về khả năng tồn tại của tinh thần tự do trong những giới hạn ngặt nghèo nhất.

“Đô Mỹ”, “ký họa” và những sứ quân làng (Nguyễn Hoàng Văn)

29/10/2025

Tiếng Việt chúng ta thì, ngược lại, ngày càng bát nháo và hỗn loạn vì sự mạnh bạo của quá nhiều… Tần Thủy Hoàng. Nhưng nếu “hoàng đế” chỉ có một thì những thủ phạm gây ra tình trạng này chỉ là hạng cỏn con, cỡ sứ quân. Nghe thì thật là ghê nhưng đó, bất quá, cũng chỉ là hiện tượng.. làng, như một hiện tượng tiểu nông, sứ quân làng hay sứ quân tiểu nông. 

Quyền ăn trộm, quyền kể chuyện và phẩm giá quốc gia (Nguyễn Hoàng Văn)

15/10/2025

Tin Mưa Đỏ dự tranh Oscar đến với tôi hầu như cùng lúc với tin người Nhật xuống đường phản đối người Việt rồi vụ này và vụ kia, mới rợi, của “công nghiệp trộm cắp” trên đất Nhật, như một chuyện dài feuilleton. [1] Ê chề và nhục nhã nên tôi, bất giác, lại tự hỏi mình là, giả như cái giấc mơ Oscar kia mà thành hiện thực, cái vinh này sẽ vớt vát được mấy phần của cái nhục này?

Lại phải chỉ ra cái phi điện ảnh ở phim Mưa Đỏ (Phạm Đình Trọng)

14/10/2025

Thú thật tôi chưa xem và cạch mặt không bao giờ xem loại phim mượn nghệ thuật để tuyên truyền áp đặt sống sít như phim Mưa Đỏ. Mượn nghệ thuật để anh hùng ca cuộc chiến tranh tương tàn người Việt giết người Việt chỉ để giành quyền lực nhà nước cho một đảng chính trị coi khát vọng tự do dân chủ của người dân là thế lực thù địch.

Lính thợ Đông Dương ở Bergerac thoát khỏi vô danh sau hơn nửa thế kỷ (RFI)

11/10/2025

Trong số 20.000 người Việt Nam được đưa đến Pháp làm việc trong giai đoạn 1940-1944, khoảng 4.000 được đưa đến làm việc tại nhà máy thuốc súng ở Bergerac, sau đó bị đưa đi làm thuê trong các trang trại quanh vùng sau khi chính phủ Vichy hợp tác với Đức. Họ sống như bị giam lỏng trong trại, thiếu ăn, bệnh tật do điều kiện sống khổ cực, bị phân biệt đối xử. Họ bị kẹt ở “Mẫu quốc” vì cuộc kháng chiến chống Pháp nổ ra ở Việt Nam.

Quảng Trị 1972 và Mưa Đỏ, lịch sử và sự vô minh (Nguyễn Hoàng Văn)

03/10/2025

Không với tới tầm vóc sử thi đã đành, Mưa Đỏ, cuốn phim về 81 ngày đêm cố thủ tại Thành Cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972, còn tầm thường một cách lạc hậu khi không qua được cái tâm thức phi nhân hóa kẻ thù với cảnh đốt tù binh gây tranh cãi. Nếu “tổn thất đầu tiên của chiến tranh là sự thật” thì bây giờ, cả nửa thế kỷ sau khi chiến tranh kết thúc, tổn thất đó vẫn lập lại với chút mơi mới qua cây cột thiêu người na ná hình tượng cây thập ác ngun ngút lửa hận thù của bọn phân chủng KKK thời nào, trên đất Mỹ 1. Mà đâu phải đợi đến thái bình thì mới bình tâm, chứng ngộ? Tận 60 năm trước, năm 1965, giữa cảnh khói lửa và thù hận mịt mù, vẫn nghe được lời ray…

Truyền thông đích thực : sáng tỏ sự thật – lớn mạnh tình người (Nguyên Việt)

01/10/2025

Truyền thông trong thời đại hôm nay không còn bị giới hạn trong phạm vi báo chí, xuất bản, hay những cơ quan ngôn luận truyền thống. Nó đã trở thành một không gian mở, đa tầng, nơi mọi con người đều có thể tham gia, chia sẻ và kiến tạo ý nghĩa. Chính trong sự chuyển dịch này, truyền thông bộc lộ rõ bản chất sâu xa của nó: một sân chơi chấp nhận đối thoại tri thức.

Nhớ Charlie Chaplin (Kalynh Ngô)

Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Chaplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai.