Văn hoá

Chương 38 chỉ có 456 chữ, nhưng các tầng lớp và mức độ thực hành đạo Phật được ghi lại khá chi tiết và đáng chú ý. Đầu tiên là danh từ chúng sinh, xuất hiện trong hàng 4 – 5 đoạn đầu, chỉ các loài sinh vật như con người, có nam có nữ – cho ta thấy một bức tranh toàn cảnh của thế giới ta đang ở: trong xã hội con người thì có người theo đạo và có người ngoại đạo, có lớn có bé … Đi sâu vào bức tranh này, ta thấy một tầng lớp thiếu niên (hàng 7 bản Hán văn) nhiệt tâm hăm hở theo đạo, bắt chước đốt thân xác mình, như các bậc Bồ tát trước kia, để đạt đến mục tiêu là giác ngộ! Đây chỉ là hùa theo số đông/phong trào thiêu thân ở quê nhà Trung Hoa.

Một điều khá thú vị mà người viết đã nêu ra nhiều lần, và nên nhắc lại ở đây là trong từ điển Việt Bồ La (1651), trang 287 chi Mão được ghi thêm là mèo ~ hora felis – tiếng La Tinh nghĩa là giờ (con) mèo. Các tài liệu như Vân Đài Loại Ngữ của học giả Lê Quý Đôn (1726-1784), Dictionarium Latino-Anamiticum của Taberd (1838) đều ghi biểu tượng Mão là con thỏ! Điều này cho thấy sự khác biệt giữa văn hóa bác học hay ‘Hán học/Nho học’ rất lệ thuộc vào Trung Hoa, so với văn hóa dân gian (khẩu ngữ) của đại chúng.