Giải thưởng Sakharov được trao cho Tòa Hình sự Quốc tế, tổ chức đang bị Mỹ tấn công dữ dội (Trọng Thành)

Tòa án Hình sự Quốc tế tại La Haye, Hà Lan

Trong thông báo trao Giải thưởng Sakharov vì Tự do Tư tưởng cho Tòa án Hình sự Quốc tế, tại trụ sở Nghị Viện Châu Âu ở Strasbourg, miền đông nước Pháp, hôm nay, 22/10/2206, chủ tịch Nghị Viện Châu Âu Roberta Metsola nhấn mạnh : ‘‘Liên Hiệp Châu Âu được xây dựng trên nền tảng tôn trọng chủ nghĩa đa phương và các thể chế quốc tế; giải thưởng này vinh danh công việc quan trọng mà Tòa án đang thực thi nhằm duy trì luật pháp và công lý trên toàn cầu.’’

Tòa án Hình sự Quốc tế có trụ sở tại La Haye, Hà Lan, bao gồm 125 quốc gia thành viên, chuyên xét xử các cá nhân bị cáo buộc phạm những tội ác nghiêm trọng nhất trên thế giới, như tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng. Người đứng đầu Tòa án Hình sự Quốc tế, Thẩm phán Tomoko Akane, đã bày tỏ lòng biết ơn tới Nghị Viện Châu Âu, ghi nhận giải thưởng này được trao vào thời điểm Tòa án đang phải đối mặt với ‘‘những thách thức chưa từng có’’.

Nghị sĩ Chloé Ridel, đại diện nhóm Liên minh Xã hội và Dân chủ (S&D) coi đây là ‘‘đây là một sự kiện mang tính lịch sử’’, ‘‘một thông điệp về hy vọng và hành động kháng cự lại Donald Trump’’.  Lãnh đạo nhóm Xã hội Dân chủ, Iratxe García Pérez, ca ngợi quyết định này là ‘‘chiến thắng của công lý quốc tế và là thất bại đối với các thế lực chuyên quyền’’.

Trong khi các nhóm nghị sĩ cánh tả và cánh trung ủng hộ việc trao giải Sakharov cho Tòa án Hình sự Quốc tế ngay từ đầu, thì một số đại diện của phe cực hữu, và cánh hữu, đề xuất vinh danh lãnh đạo đối lập người Tanzania, Tundu Lissu, 58 tuổi, bị bắt năm 2025, đối mặt với án tử hình nếu bị kết tội phản quốc.

Giải thưởng Sakharov, được thành lập vào năm 1988 nhằm vinh danh nhà bất đồng chính kiến ​​kiêm nhà vật lý hạt nhân người Liên Xô Andrei Sakharov, người từng nhận Giải Nobel Hòa bình năm 1975.  Giải thưởng Sakharov đi kèm với phần thưởng tiền mặt trị giá 50.000 euro. Nghị Viện châu Âu sẽ tổ chức lễ trao giải vào ngày 16/12 tại Strasbourg.

Nhà Trắng phát động chiến dịch hướng đến giải thể Tòa án Hình sự Quốc tế

Ngay sau khi giải Nobel Hòa bình năm nay được trao cho luật gia người Nam Phi Navi Pillay, cựu thẩm phán của Tòa án Hình sự Quốc tế, chính quyền Trump áp đặt hàng loạt biện pháp trừng phạt mới nhắm vào Tòa án này. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, hôm 09/10/2026, thông báo sẽ cấm mọi giao dịch với ‘‘tòa án bất hảo’’ này, cắt đứt các nguồn lực, ‘‘tiếp tục chiến dịch dỡ bỏ Tòa án này đến từng phần một (piece by piece), cho đến khi nào khi nào người dân Mỹ không còn phải đối mặt với các mối đe dọa nữa’’.

Các biện pháp trừng phạt này bao gồm việc ngăn cản tòa án tiếp cận các dịch vụ tài chính, các công ty công nghệ có trụ sở tại Hoa Kỳ, thậm chí cấm sử dụng đồng đô la Mỹ. Các cá nhân và doanh nghiệp Hoa Kỳ đang có quan hệ làm ăn với Tòa án Hình sự Quốc tế được cho thời hạn sáu tháng để chấm dứt liên hệ. Liên Hiệp Châu Âu đã cho biết rất lấy làm tiếc trước các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ nhắm vào Tòa án Hình sự Quốc tế, đồng thời cam kết sẽ hỗ trợ cơ quan này tiếp tục công việc của mình.

Tòa án Hình sự quốc tế từ năm 2020 cho phép điều tra về các tội ác chiến tranh tại Afghanistan, có thể liên quan đến các lực lượng Mỹ. Năm 2024, Tòa ra lệnh truy nã thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cựu bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant, bị cáo buộc phạm tội ác chiến tranh tại Gaza.

Trọng Thành

Nguồn: rfi.fr