Trong quân đội Nga, những « vụ hủy bỏ » hay hành quyết quân nhân ngoan cố (Olessia Gerassimenko, Ivan Jadaiev, Rina Richter)

Truyền thông độc lập của Nga « Viorstka » đã thu thập những lời chứng của các binh sĩ chứng kiến việc giết , sỉ nhục hoặc đánh đập bởi cấp trên, những binh sĩ khác từ chối tuân lệnh.

Ảnh chụp màn hình video đánh đập một người lính tấn công có ký hiệu “Fiksa” ở vùng Donetsk của Ukraine vào tháng 6 năm 2025, được đăng trong một cuộc trò chuyện trên Telegram bởi người thân của các binh sĩ của Trung đoàn Thiết giáp 80.

« Hủy bỏ ». Đó là thuật ngữ được quân đội Nga sử dụng để chỉ việc giết hại chính đồng đội của họ. Những cuộc hành quyết này là những hình phạt, hậu quả của việc đe dọa hoặc trả thù cá nhân. Những “người hủy bỏ” là các chỉ huy thực hiện loại hành quyết này. Không chỉ là những vụ giết người theo nghĩa nghiêm ngặt − nã súng hoặc tra tấn dẫn đến cái chết − mà còn là những bản án tử hình trá hình đối với các binh sĩ bị gửi đến “lò mổ”, không có cơ hội sống sót.

Những chiến binh vẫn ở tuyến đầu sợ hãi khi nói ra. Nhưng phương tiện truyền thông độc lập của Nga Viorstka đã thu thập những lời chứng về hàng trăm ‘kẻ hủy diệt’ đã gửi binh lính của họ thực hiện những cuộc tấn công liều mạng như vậy. Những nhân chứng của các vụ hành quyết này mô tả các chỉ huy như những kẻ tàn bạo.

“Một đứa trẻ trong trung đội của tôi đã bị đánh chết, đầu đập xuống đất, vì sau một nhiệm vụ chiến đấu, cậu ấy đã uống vodka.” Một người lính nói với Viorstka những gì đã xảy ra với một trong những đồng đội cũ của anh ta ở tiền tuyến phía Nga ở Ukraine. “Các chỉ huy ‘Kemer’ và ‘Dudka’ bắt đầu đánh đập anh ta. Họ đập đầu anh vào một tấm bê tông. Sau đó, họ ném anh ta xuống một cái hố”, người lính này tiếp tục, người đã rời khỏi quân đội và có thể làm chứng. “Anh ấy đang chết. Thứ gì đó đang nhỏ giọt từ đầu anh ta. Bọt chảy ra từ miệng anh ta. Anh ta đang co giật. “Akoula” [cá mập, trong tiếng Nga] nói bắn nó. »

Tiền án nặng

« Akoula » là tên danh hiệu chiến đấu của I. P., 34 tuổi, chỉ huy trưởng các đơn vị tấn công của trung đoàn xe tăng 80 thuộc sư đoàn thiết giáp 90. « Kemer » (D. K., 34 tuổi) và « Doudka » (M. D., 39 tuổi) là các phó của ông ta. « Akoula » không còn trực tiếp thực hiện “công việc bẩn thỉu” nữa. Để làm việc đó, ông ta nhờ đến « Kemer » và « Doudka », những người không phải là quân nhân chuyên nghiệp, mà là những người có tiền án nặng nề, một người bị kết án vì lừa đảo, người kia vì cướp có vũ trang. Đơn vị chủ yếu bao gồm các cựu tù nhân. Các vụ “thanh trừng” ở đây là chuyện khá phổ biến.

« Chúng tôi ra đi chỉ với bốn băng đạn và tổng cộng 120 viên đạn, đối đầu với hai hoặc ba tiểu đoàn Ukraine, một người lính Nga nhớ lại. Phía bên kia, họ chào đón chúng tôi bằng xe tăng. Trong trận chiến đầu tiên, vào mùa đông 2023, chúng tôi có 47 người. Chỉ có năm người trở về. Trận chiến kéo dài ba phút. ».

Một người lính luôn có thể từ chối tấn công, nhưng trong trường hợp này, anh ta có nguy cơ bị các chỉ huy của mình hành quyết. Được huy động và gửi đến tiểu đoàn cơ giới số 2 của lữ đoàn 7, Alexei kể lại cách một trong những chỉ huy của mình, “Soumrak”, có một phó phụ trách “hủy bỏ”. Khi cuộc tấn công bắt đầu, anh ta phải chọn một chục người và gửi họ đến tiền tuyến. “Những người từ chối tấn công đã bị bắn ở cự ly gần với Kalashnikov bởi cấp dưới của “Soumrak”, phụ trách việc hủy bỏ. Sau đó, chúng tôi chỉ đơn giản là lấy xác; Chúng tôi ném anh ta xuống sông với áo chống đạn để anh ta không quay trở lại, hoặc chúng tôi chôn anh ta ngay lập tức ở đâu đó.” Đây là hình thức “hủy bỏ” đơn giản nhất.

Một hình thức khác là sử dụng một người lính làm mồi sống, đưa anh ta ra tiền tuyến để khiêu khích khai hỏa của kẻ thù và xác định chính xác vị trí của kẻ thù. “Bạn chỉ đang chạy theo một hướng. Đằng sau bạn, có những người đàn ông ngăn cản bạn quay lại. Cơ hội sống sót duy nhất của bạn là bị thương và bị người Ukraine bắt làm tù binh”, một người lính nói. Đối với người thân của mình, người ta nói rằng người đàn ông đã tự nguyện rời khỏi đơn vị của mình. Đôi khi, các chỉ huy thậm chí còn sử dụng máy bay không người lái để chống lại binh lính của chính họ.

Tại sao các chỉ huy lại liều lĩnh khiến binh sĩ của họ xao nhãng nhiệm vụ chiến đấu, lãng phí đạn dược và “vô hiệu hóa” họ trước mặt nhiều nhân chứng như vậy? Một trong những giả thuyết phổ biến nhất mà những người chúng tôi phỏng vấn đưa ra là phải ngăn chặn một binh sĩ bị thương trở thành tù binh hoặc phải nhập viện: trong cả hai trường hợp, đều có nguy cơ họ sẽ “kể quá nhiều điều” về thực tế ở chiến tuyến.

Những “kẻ hủy bỏ” khác thực hành tra tấn trong các hố, các lỗ sâu và rộng hai mét, được bao phủ bởi một tấm lưới và chứa đầy nước. Những người lính bị trừng phạt chết từ từ. “Khi ai đó bắt đầu đặt câu hỏi, ví dụ như về tiền lương của họ, hoặc bắt đầu phàn nàn, họ bị nhốt trong hố”, một người lính nói. “Chúng tôi không cho anh ấy thức ăn hoặc đồ uống. Chúng tôi đánh anh ấy hai, ba, bốn lần một ngày, mỗi ngày. Chúng tôi đưa anh ta ra ngoài để đánh anh ta. Có rất nhiều người trong đó. Một số chết trong hố này. Để che giấu kiểu “hủy bỏ” này, cơ thể “chỉ đơn giản là ném xuống tiền tuyến và bắn ở đâu đó”, để làm cho nó trông giống như đã chết trong chiến đấu.

“Mọi chuyện đều quay quanh tiền bạc”

Trong trung tâm của những ‘hủy bỏ’ này: những vụ tống tiền, với tiền bạc làm phần thưởng. Các chỉ huy ‘hủy bỏ’ trao đổi khả năng không tham gia các cuộc tấn công tự sát để lấy hối lộ, buộc nộp các khoản đóng góp cưỡng bức hoặc đơn giản là cướp bóc cấp dưới của họ. Họ chuyển lương của binh lính trực tiếp vào tài khoản của mình. Những người từ chối trả tiền sẽ bị ‘hủy bỏ’.

Một đại tá trong tiểu đoàn 139, “Kourovt” (K. K., 35 tuổi) là một trong những “người hủy bỏ” này. Theo lệnh của ông, súng được chĩa vào những người điều khiển máy bay không người lái cho đến khi họ thả lựu đạn vào đồng đội bị thương của chính họ. Bản thân anh ta đã trở nên giàu có. Nhờ số tiền tống tiền từ người của mình, anh ta đã xây dựng một phòng xông hơi khô cho mình phía sau mặt trận. Những khoản tiền này cũng góp phần vào việc mua một trong hai căn hộ của ông ở Donetsk, nơi ông cho thuê để trang trải cuộc sống. “Kourovt” cũng đã mở hai cửa hàng, nơi mà theo một người lính, anh ta bán viện trợ nhân đạo do các tình nguyện viên gửi đến mặt trận.

Nhiều quân nhân từng tiếp xúc với ông ta khẳng định rằng vị đại tá đã trở thành chuyên gia trong việc tống tiền. “Nếu muốn được nghỉ phép, bạn phải trả tiền,” một người trong số họ giải thích. “Và bạn có nguy cơ bị ‘hủy bỏ’ nếu không đóng góp, nếu từ chối tham gia tấn công, nếu gây khó khăn nơi nào đó, nếu bắt đầu điều tra về ông ta, thông báo cho cha mẹ bạn, ghi lại video hoặc tin nhắn thoại, hoặc lập hồ sơ nào đó có thể gây bất lợi. Cuối cùng, mọi thứ đều liên quan đến tiền.”

Nhiều lời khiếu nại đã được nộp chống lại đại tá K., nhưng ông ta vẫn tại vị nhờ sự bảo vệ của hai vị tướng. « Kourort », người bắt đầu với vị trí thiếu tá, đã được thăng quân hàm vượt cấp lên trung tá, rồi lên đại tá. Ông ta đã nhận hai huân chương vì « lòng dũng cảm » và « sự gan dạ » của mình.

Theo lệnh của các chỉ huy, thi thể của những binh sĩ “bị hủy bỏ” hoặc bị chôn trong rừng, hoặc bị ném ra chiến trường. Họ không được đưa về nhà trong quan tài. Họ bị khai báo là mất tích hoặc được ghi nhận là tự rời đơn vị. Trong những trường hợp này, gia đình không nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào.

(Được dịch từ tiếng Nga bởi Benjamin Quénelle)

« Viorstka » là một phương tiện truyền thông trực tuyến độc lập của Nga, được thành lập vào năm 2022, chuyên về báo cáo hiện trường và báo chí điều tra các chủ đề nhạy cảm, như chiến tranh ở Ukraine, kiểm duyệt hoặc bạo lực gia đình. Bản báo cáo này đã được « Le Monde » dịch và biên tập trong khuôn khổ hợp tác độc quyền.

Olessia Gerassimenko, Ivan Jadaiev, Rina Richter

Nguồn: www.lemonde.fr