Đánh Iran Không Khó – Kết Thúc Chiến Tranh Mới Khó. (Hoàng Quốc Dũng)

Dù Hoa Kỳ có ưu thế quân sự rất lớn, cuộc chiến với Iran hiện nay vẫn đặt Mỹ trước nhiều khó khăn chiến lược, quân sự, kinh tế và chính trị. Những khó khăn này không phải là thất bại quân sự trực tiếp, mà chủ yếu nằm ở tính chất phức tạp của chiến tranh Trung Đông.

Một nghịch lý của cuộc chiến là: có thể phá hủy hàng ngàn mục tiêu quân sự bằng không kích, nhưng vẫn rất khó đạt được mục tiêu chiến lược cuối cùng.

Hiện nay có ba khả năng, và cả ba đều không dễ:

1. Lật đổ chế độ Iran?

Muốn làm được điều này cần một cuộc chiến kéo dài, thậm chí có thể phải đưa bộ binh vào. Mặc dù bị đánh tơi bời khói lửa, mặc dù đã nhiều lần bị “chặt đầu”, cho đến giờ vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy chế độ này sẽ sụp đổ.

2. Chỉ phá hủy khả năng quân sự của Iran?

Iran vẫn tồn tại và tiếp tục chống Mỹ bằng chiến tranh bất đối xứng. Họ chỉ cần vài quả tên lửa hoặc drone rẻ tiền cũng đủ gây bất ổn và thiệt hại không lớn về quân sự nhưng hậu quả chính trị và kinh tế thì rất đáng kể.

3. Buộc Iran đàm phán?

Tehran có thể kéo dài chiến tranh để làm tăng chi phí cho Mỹ. Hai bên đã bắt đầu có những cuộc tiếp xúc, nhưng Iran đưa ra nhiều điều kiện khó chấp nhận, nên chưa giải quyết được gì.

Vì vậy, chiến thắng quân sự ở mức độ hiện nay không đồng nghĩa với thắng lợi chính trị.

Hơn nữa, Iran còn có một mạng lưới lực lượng thân Iran tại Trung Đông: Hezbollah ở Liban, các lực lượng dân quân tại Iraq, Houthis ở Yemen, cùng một số nhóm vũ trang tại Syria. Những lực lượng này tuy không mạnh, nhưng đủ để gây rối loạn nhiều nơi: tấn công căn cứ Mỹ, tấn công Israel, phá hoại các tuyến vận tải.

Điều đó có thể biến cuộc chiến thành một xung đột khu vực rộng lớn và khó kiểm soát.

Một khó khăn khác đối với Mỹ là sự ủng hộ từ đồng minh hiện nay không còn mạnh như trước.

Sau một thời gian gây sự với châu Âu (chuyện này mọi người đều biết nên tôi không nhắc lại), nhiều nước đồng minh tỏ ra dè dặt và giữ khoảng cách nhất định với Mỹ của Trump. Sau đợt tấn công phủ đầu, khi Mỹ gặp khó khăn trong việc kết liễu chính quyền Iran và kêu gọi đồng minh hiệp lực, thì hầu như không ai muốn tham gia. Một phần vì vẫn còn bực bội, phần khác vì không muốn dính vào một cuộc chiến với “hủi cùn”.

Điều này khiến Mỹ phải tự lo liệu nhiều hơn và khó có thể tạo ra một liên minh lớn như trong chiến tranh Iraq năm 1991.

Nếu nhìn một cách khách quan:

Mỹ có ưu thế quân sự vượt trội, nhưng phải đối mặt với bốn khó khăn lớn: khó đạt được mục tiêu chính trị rõ ràng; chiến lược “chi phí thấp – kéo dài chiến tranh” của Iran; tác động kinh tế toàn cầu (đặc biệt là giá dầu); nguy cơ chiến tranh lan rộng và sự thiếu vắng đồng minh tham chiến tích cực.

Vấn đề của Mỹ không phải là đánh không thắng, mà là thắng thế nào để kết thúc chiến tranh mà không sa lầy.

Ông Trump dường như đã bị các cộng tác viên dẫn dắt vào cuộc chiến này, mặc dù có vẻ như phó tổng thống của ông, ông Vance, không hoàn toàn đồng tình. Theo nhiều người ủng hộ, ông Trump là một “siêu nhân” đang làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, khiến thế giới ổn định hơn, và làm Nga, Trung Quốc phải khốn đốn… Chúng ta cứ chờ xem kết quả.

Trên đây chỉ là vài suy nghĩ rất đơn giản của tôi. Và cũng xin nói rõ để các bạn hiểu: tôi không chống Mỹ, càng không ủng hộ chế độ độc tài Iran, thực ra tôi không ủng hộ bất kỳ chế độ độc tài nào.

Hoàng Quốc Dũng

(15/03/2026)