Trong khi EU vừa nâng cấp quan hệ với Việt Nam lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, không gian xã hội dân sự tại Việt Nam tiếp tục bị thu hẹp và sự đàn áp này không còn giới hạn trong lãnh thổ Việt Nam. Đó là đánh giá của Liên đoàn Quốc tế về Nhân quyền (FIDH) cùng 17 tổ chức khác trong một báo cáo chung vừa công bố.
Báo cáo được phát hành trước thềm Đối thoại Nhân quyền Liên minh châu Âu (EU) – Việt Nam lần thứ 14 diễn ra tại Brussels vào ngày 2/7/2026.
FIDH cùng 17 tổ chức nhân quyền khác cho rằng những chuyến thăm cấp cao qua lại gần đây của các lãnh đạo Thái Lan và Việt Nam cho thấy sự tăng cường đáng lo ngại trong hợp tác an ninh song phương, không chỉ phục vụ các mục tiêu an ninh mà còn mở rộng sang việc nhắm vào các cá nhân vì lý do chính trị.
Các tổ chức này cho rằng hiện đang hình thành một cơ chế pháp lý, vật lý và tâm lý nhằm vào những người bất đồng chính kiến Việt Nam đang sinh sống tại Thái Lan.
Theo báo cáo, chính phủ Việt Nam và Thái Lan đã cam kết thúc đẩy đàm phán các hiệp định dẫn độ và tương trợ tư pháp về hình sự giữa hai nước.
Tuy nhiên, hiện chưa có nhiều thông tin công khai về tiến độ, phạm vi hay nội dung của các cuộc đàm phán.
Các tổ chức bày tỏ lo ngại rằng hai hiệp định có thể tạo ra cơ sở pháp lý để chính quyền hai nước tiến hành các vụ bắt giữ, giam giữ và cưỡng bức đưa những người bất đồng chính kiến trở về Việt Nam dưới danh nghĩa hợp tác chống tội phạm.
Theo họ, đã có nhiều bằng chứng cho thấy những hành vi vi phạm nhân quyền như vậy có thể đang xảy ra.
Các tổ chức cũng cho biết trước và trong các chuyến thăm song phương gần đây, giới chức Thái Lan đã tăng cường giám sát tại những khu vực có người tị nạn Việt Nam sinh sống, đặc biệt là cộng đồng người Thượng.
Cộng đồng này vốn đã chịu nhiều sức ép sau trường hợp ông Y Quynh Bđắp bị dẫn độ về Việt Nam năm 2025 theo yêu cầu của Hà Nội, báo cáo cho biết.
Cũng theo báo cáo, nhiều nhà hoạt động Việt Nam lưu vong tại Bangkok đã phản ánh việc họ bị theo dõi công khai bởi những người mặc thường phục mà họ cho là có liên hệ hoặc phối hợp với lực lượng an ninh Việt Nam.
Môi trường này đã trở nên căng thẳng đến mức nhiều người phải tạm thời rời nơi ở để bảo đảm an toàn.
Các tổ chức cho biết các nhà báo Việt Nam sống lưu vong cũng đối mặt với nguy cơ đặc biệt cao.
Họ cho rằng nhiều người vẫn phải làm việc trong tình trạng thường xuyên lo ngại bị quấy rối, giám sát hoặc trả đũa.
Báo cáo dẫn trường hợp nhà báo Trương Duy Nhất, người mất tích tại Thái Lan năm 2019 khi đang xin tị nạn.
Các tổ chức cho rằng có dấu hiệu ông bị đặc vụ Việt Nam bắt cóc trước khi xuất hiện trở lại trong trại giam Việt Nam và bị tuyên án 10 năm tù vào năm 2020.
Một trường hợp khác là nhà báo và nhà hoạt động Đường Văn Thái, người được cho là bị bắt cóc tại Thái Lan năm 2023 trước khi bị đưa về Việt Nam. Sau đó, ông bị tuyên án 12 năm tù vào năm 2024.
Trong vụ việc gần đây nhất, cựu đại úy công an Lê Chí Thành bị giam giữ từ tháng 3/2026 tại Trung tâm Giam giữ Người nhập cư ở Suan Phlu (Bangkok) sau khi phía Thái Lan cho biết giấy phép lao động của ông không còn hiệu lực do hộ chiếu đã bị phía Việt Nam hủy đột ngột.
Ông Thành cho biết ông không được thông báo trước về việc hộ chiếu bị hủy.
FIDH và các tổ chức cho rằng những người này đều là người tị nạn được công nhận tại Thái Lan hoặc có cơ sở rõ ràng để lo ngại sẽ bị đàn áp, tra tấn hoặc vi phạm nhân quyền nếu bị đưa trở về Việt Nam.
Các tổ chức nhận định việc mở rộng hợp tác xuyên biên giới giữa Việt Nam và Thái Lan đi ngược lại các cam kết trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa EU và Việt Nam.
Các tổ chức này dẫn Khoản 48 trong tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ, trong đó hai bên cam kết tôn trọng, bảo vệ, thực thi và thúc đẩy quyền con người phù hợp với các điều ước quốc tế, đồng thời tăng cường hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp.
Các tổ chức cho rằng nếu tăng cường các biện pháp mà họ gọi là đàn áp xuyên quốc gia, Việt Nam sẽ vi phạm các cam kết này cũng như các nghĩa vụ theo luật nhân quyền quốc tế.
Vì vậy, các tổ chức kêu gọi EU yêu cầu Việt Nam tuân thủ các cam kết đã đưa ra và đáp ứng những khuyến nghị mà Nghị viện châu Âu nhiều lần nêu về vấn đề đàn áp xuyên quốc gia.
Bà Anitta Hipper, người phát ngôn của Liên minh châu Âu (EU) về Đối ngoại và Chính sách An ninh, trong email gửi BBC News Tiếng Việt hôm 7/7 cho biết các chủ đề được thảo luận với Việt Nam hôm 2/7 bao gồm: các quyền dân sự và chính trị; các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa; nhà nước pháp quyền, cải cách pháp luật và tư pháp; cùng các vấn đề nhân quyền tại các diễn đàn đa phương và các cơ chế liên quan.
Thông cáo báo chí về cuộc đối thoại sẽ được công bố trong vài ngày tới, Anitta Hipper cho biết.
BBC News Tiếng Việt cũng đã liên hệ qua email tới Bộ Ngoại giao Việt Nam đề nghị cung cấp thông tin về cuộc đối thoại, nhưng chưa nhận được phản hồi.
Nguồn: bbc.com
Dự kiến ra tù: 2029
Nhà báo, người sáng lập tạp chí trực tuyến Luật Khoa, biên tập viên trang tin tiếng Anh The Vietnamese. Tác giả nhiều báo cáo chuyên sâu về quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, thảm họa Formosa, vụ tranh chấp đất đai ở Đồng Tâm. Tác giả “Cẩm nang nuôi tù”, “Chính trị bình dân” và “Cẩm nang đấu tranh bất bạo động”. Bị bắt tháng 10/2020 và bị tuyên án 9 năm tù tháng 12/2021 với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước” theo Điều 88 của Bộ luật Hình sự năm 1999 (nay là Điều 117 của Bộ luật Hình sự năm 2015). Hiện bị giam tại Trại giam An Phước, tỉnh Bình Dương.
Dự kiến ra tù: 2028
Kỹ sư, blogger bất đồng chính kiến. Bị bắt ngày 5/7/2022. Bị tuyên 6 năm tù năm 2023 với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự.
Dự kiến ra tù: 2034
Nhà báo, người sáng lập Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam (IJAVN). Ngày 19/11/2019, ông gửi một thông điệp bằng video tới Nghị viện châu Âu (EP), kêu gọi hoãn phê chuẩn Hiệp định Thương mại Tự do Liên minh châu Âu – Việt Nam (EVFTA) cho đến khi Việt Nam có những tiến triển cụ thể về nhân quyền. Hai ngày sau, ông bị bắt. Tháng 1/2021, bị tuyên phạt 15 năm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự.
Dự kiến ra tù: 2042
Nông dân, nhà hoạt động vì quyền đất đai. Bị bắt tháng 6/2020 và bị tuyên án 10 năm tù theo Điều 117 Bộ luật Hình sự với cáo buộc tuyên truyền chống nhà nước. Tháng 9/2025, khi đang chấp hành án tại Trại giam An Điềm, tỉnh Quảng Nam, ông tiếp tục bị truy tố cũng theo Điều 117, với cáo buộc buồng giam của ông có khẩu hiệu: “Đả đảo Đảng Cộng sản”. Ông bị tuyên thêm 11 năm tù , 5 năm quản chế. Ngày 27/12/2025, tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án.
Dự kiến ra tù: 2027
Kỹ sư nuôi trồng thủy sản, nhà hoạt động môi trường. Bị bắt tháng 4/2020 với cáo buộc “châm biếm và chế giễu” lãnh đạo Đảng. Tháng 1/2021, bị tuyên phạt 7 năm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự.
Dự kiến ra tù: 2031
Nhà hoạt động vì môi trường và quyền lao động. Từng tham gia bảo vệ quyền lợi người dân bị thiệt hại do thảm họa Formosa và vận động thành lập một công đoàn độc lập. Bị bắt tháng 5/2017. Tháng 2/2018 bị tuyên phạt 14 năm tù với các cáo buộc “chống người thi hành công vụ” và “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước” (tương ứng với các Điều 257 và 258 Bộ luật Hình sự 1999, nay là Điều 330 và Điều 331 Bộ luật Hình sự 2015). Tháng 4/2018, tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án.
Dự kiến ra tù: 2029
Blogger, nhà hoạt động nhân quyền, người sáng lập Câu lạc bộ Bóng đá No-U, một trong những tổ chức xã hội dân sự độc lập đầu tiên tại Việt Nam. Từng tham gia thúc đẩy xuất bản độc lập, bảo vệ môi trường, lên tiếng về các vụ thu hồi đất và trách nhiệm giải trình của lực lượng công an. Thường xuyên cùng thân nhân đến thăm các tù nhân chính trị và vận động các nhà hoạt động khác tham gia hỗ trợ nhân đạo cho người nghèo ở vùng nông thôn và các nạn nhân của thiên tai. Bị bắt gày 29/2/2024. Bị tuyên phạt 5 năm tù ngày 15/8/2024 theo Điều 117 Bộ luật Hình sự với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước”.
Dự kiến ra tù: 2030
Cựu quân nhân, mục sư Tin Lành quản nhiệm Hội thánh Tin Lành Chuồng Bò, trực thuộc Giáo hội Mennonite độc lập. Bị bắt ngày 16/1/2025 với cáo buộc sử dụng mạng xã hội để chỉ trích ĐCS Việt Nam. Ngày 30/10/2025, bị tuyên 6 năm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự. Ngày 8/6/2026, tòa phúc thẩm tuyên giảm án xuống còn 5 năm 6 tháng tù.
Dự kiến ra tù: 2031
Phóng viên của Tạp chí Cộng sản trong 10 năm. Nghỉ việc phóng viên năm 2000 và từ đó cố gắng thành lập một đảng chính trị độc lập cùng một hiệp hội chống tham nhũng. Bị bắt ngày 29/2/2024 và đến 10/9/2024 bị tuyên 7 năm tù với buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự.
Dự kiến ra tù: 2027
CEO Doanh nghiệp xã hội Sáng kiến về Chuyển dịch Năng lượng Việt Nam (VIETSE). Bị bắt tháng 9/2023. Bị tuyên 3 năm 6 tháng tù tháng 6/2024 với cáo buộc “chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy con dấu hoặc tài liệu của cơ quan, tổ chức” theo Điều 342 Bộ luật Hình sự. Vào thời điểm bị bắt, bà đang tham gia xây dựng kế hoạch triển khai Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) của Việt Nam, một chương trình trị giá 15,5 tỷ USD do Nhóm G7 tài trợ nhằm hỗ trợ Việt Nam giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Ngày rời khỏi ngôi nhà của mình, họ nghĩ rằng chỉ cần chấp hành tốt…
Một cuộc tấn công bằng vũ khí hạt nhân của Putin vào Ukraine sẽ không…
Đất nước Việt Nam, cơ hồ, đang xoay chuyển thành một cái làng thật to,…
Giữa lúc kinh tế Việt Nam đang suy thoái chính quyền Tô Lâm đưa ra…
Thần thánh hư ảo sống lẫn lộn với xã hội loài người suốt đêm dài…
Tất cả các anh em bị bắt đã đến với Tập Hợp Dân Chủ Đa…