Người dân Hà Nội phản đối phá nhà, thu hồi đất làm dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng (Thu Hằng)

Các biểu ngữ phản đối phá nhà, trưng thu đất đai của người dân được treo trên một con phố tại một khu dân cư ở Hà Nội, Việt Nam, ngày 19/06/2026. AFP – STR

Theo truyền thông Việt Nam, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ đi qua 16 xã, phường : Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên, Bát Tràng. Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 736.963 tỉ đồng. Quy mô sử dụng đất khoảng 11.418 ha.

Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư, loại hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT). Ba doanh nghiệp được thành phố Hà Nội lựa chọn tham gia đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải, Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát. Vốn góp của liên danh nhà đầu tư là 110.545 tỉ đồng. Tiến độ thực hiện dự án từ năm 2026 đến năm 2038.

Dự án bị phản đối vì không phục vụ người dân địa phương

Tuy nhiên, người dân các khu vực nằm trong quy hoạch không được thông tin đầy đủ và bị tước bỏ lợi ích. Bà Ngô (tránh nói tên đầy đủ), một người dân 62 tuổi, sống ở phường Hồng Hà, cho AFP biết :

« Chúng tôi thấy là sau khi dự án làm đại lộ cảnh quan Sông Hồng và làm các công viên thành phần xong, tiếng thì là để phục vụ cho người dân, thế nhưng trên thực tế thì 250.000 người dân của sông Hồng sẽ được đi tái định cư tại bốn nơi với 1.400 ha. Vậy thì sau này, đại lộ và công viên đó phục vụ cho ai ? Khi mà không phục vụ cho người dân sông Hồng tại sao chúng tôi lại phải giao đất cho nhà đầu tư ? Như thế, có nghĩa là nhà đầu tư phải mua đất của chúng tôi chứ Nhà nước không thể thu hồi đất để giao cho doanh nghiệp làm như vậy.

Nửa năm nay, người dân ở hai bên bờ sông Hồng ăn không ngon, ngủ không yên bởi vì người ta nghe nói đến sẽ bị xóa trắng khu dân cư. Khi chúng tôi gặp hỏi người dân ai người ta cũng thấy rất là buồn, người ta lo lắng, người ta bảo là qua ba cuộc chiến tranh mà chưa bao giờ người dân hoang mang lo lắng đến như thế này. Nhiều người còn khóc bởi vì người ta sợ rằng là sau khi bị giải tỏa trắng, họ mất hết đất đai thì họ không thể bắt đầu lại từ đầu bởi vì họ đã trên 70 tuổi ».

Còn cụ Nguyên (tránh nói tên đầy đủ), 92 tuổi, một người dân sống trong khu vực bị quy hoạch, bày tỏ :

« Chúng tôi rất lo lắng, rất là bức xúc, cả dân cả làng bức xúc cùng lo lắng, không một mình ai cả, rất là lo lắng ở chỗ rằng cả đời mới tu tạo được mảnh đất, cái nhà để tổ tiên ở, thờ cúng tổ tiên sau đến con cháu nội ngoại, con cháu ở. Thế đến giờ hàng bao nhiêu nghìn năm nay làm gì có cái đô thị ven sông Hồng. Giá dự án có lấy cái ven bãi, ở ngoài bãi từ thượng nguồn giờ xuống, lấy ven phần bãi thôi, còn dân làng, Nhà nước để lại cho dân ở thì dân còn đỡ bức xúc, đỡ lo lắng. Bây giờ mà lại lấy cả dân cả làng, phá dân phá làng đi để mà làm cái đô thị thành phố ven sông thì dân làng rất bức xúc ».

« Kiến nghị », phản đối ôn hòa

Vẫn theo ghi nhận của AFP ngày 24/06, « hiếm khi nào lại có các cuộc biểu tình ở Việt Nam, nơi chính quyền Cộng Sản ít khi dung thứ cho bất đồng chính kiến ». Không thể biểu tình rầm rộ, người dân bị lấy đất ở phường Hồng Hà « kiến nghị », « bày tỏ nguyện vọng » bằng những băng rôn đỏ treo khắp khu phố : « Kiến nghị giữ nguyên khu dân cư hiện hữu để đảm bảo an sinh xã hội và ổn định cuộc sống nhân dân » hoặc mặc đồng phục áo phông đỏ đi tập thể dục buổi sáng với khẩu hiệu « Phát triển hài hòa phải gìn giữ cộng đồng dân cư ». Nhiều băng rôn bị dân phòng hoặc những người mặc thường phục đến tháo dỡ ban ngày, nhưng chủ yếu vào buổi tối, nhưng sau đó lại bị người dân lên phường đòi lại.

Chính quyền thành phố hứa bồi thường người dân bị lấy đất và thông báo xây dựng 85.000 chỗ ở mới để tái định cư ra ngoài khu vực thủ đô « trong điều kiện tương đương hoặc cao hơn nơi ở cũ ». Thế nhưng khu tái định cư chưa sẵn sàng, khiến người dân thắc mắc sẽ phải ở đâu trong thời gian chờ khu tái định cư hoàn thiện. Nhiều khu tái định cư vẫn chỉ là dự án trên giấy tờ, chưa được khởi công. Ngoài ra, vấn đề bồi thường là quan ngại chính của người dân, họ lo ngại tỉ lệ bồi thường thấp hơn giá thị trường.

Thu Hằng

Nguồn: www.rfi.fr