Tuyên ngôn độc lập hay tuyên ách nô lệ mới? (Nhật Ngôn)

Ngày 2 tháng 9 năm 1945, trước Quảng trường Ba Đình, những lời tuyên xưng và kêu gọi sức dân hùng hồn được vang lên, mở ra một trang mới trong lịch sử dân tộc. Tuyên ngôn Độc lập được công bố, trích dẫn những tư tưởng cao quý từ Tuyên ngôn Quyền Con Người của Pháp và Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ — những văn bản ra đời từ khát vọng tự do, bình đẳng và hạnh phúc của con người. Kết thúc là lời khẳng định Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, rồi dõng dạc khẳng định “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Nhưng 81 năm trôi qua, khi nhìn lại những gì thực sự diễn ra, không ít người đặt ra câu hỏi đau đáu: liệu tuyên ngôn ấy có trở thành hiện thực, hay chỉ là một lời lẽ hào hoa, một cú lừa kéo dài hơn 80 năm, đưa toàn dân vào vòng nô lệ mới ác ôn, tàn bạo hơn?

Chúng ta được nghe những lời cao quý: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.” Nhưng ngay sau khi nắm quyền, thay vì xây dựng một xã hội bình đẳng, một loạt chính sách tàn khốc đã được thi hành. Cuộc cải cách ruộng đất long trời lở đất trở thành nỗi kinh hoàng của hàng triệu người. Những lời lẽ về công lý bị vứt bỏ, thay vào đó là những cuộc đấu tố đẫm máu, nơi mà sự nghi kỵ, gây chia rẽ lan tỏa khắp thôn xóm, người tố cáo lẫn người bị tố cáo đều có thể trở thành nạn nhân. Người dân bị rơi vào thảm cảnh “nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn, vùi con đỏ xuống hầm tai vạ” — không phải dưới ách đô hộ cũ, mà dưới chính cái chế độ mà họ đã được nghe bản tuyên ngôn hùng hồn về quyền con người. Chế độ cũ có thể tồn tại những bất công, nhưng chế độ mới lại mang đến sự tàn bạo đẫm máu có hệ thống, được tổ chức và được bảo vệ bằng chính quyền, bằng luật pháp tự đặt ra.

Bản Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ không chỉ nói về quyền con người; nó còn khẳng định: “Để bảo vệ các quyền ấy, một chính quyền được lập ra từ sự đồng thuận của người dân. Khi một chính quyền trở nên có hại cho những mục đích ấy, nhân dân có quyền cải bỏ hay lật đổ nó, và lập ra một chính quyền mới để bảo đảm tốt nhất cho an ninh của họ.” Đó là cốt lõi: quyền lực xuất phát từ dân, và dân có quyền thay đổi chính phủ khi nó không bảo vệ quyền lợi của mình. Đoạn này đã bị lược bỏ khi trích dẫn. Tại sao? Vì nếu theo đến cùng tư tưởng ấy, thì phải chấp nhận rằng chính quyền phải được dân bầu ra tự do, phải chịu trách nhiệm trước dân, và dân có quyền thay đổi nó một cách hòa bình. Thay vào đó, quyền lực được tập trung vào một nhóm, một đảng, tự cho mình có quyền định đoạt số phận của cả dân tộc, không cần sự ủy thác thực sự từ lá phiếu của người dân.

Triết gia Frédéric Bastiat từng cảnh báo: “Khi việc cướp bóc đã trở thành lối sống thường ngày của một nhóm người trong xã hội, họ sẽ tạo ra hệ thống pháp luật để cho phép họ ăn cướp, và hệ luân lý để vinh danh việc cướp bóc ấy.” Lời cảnh báo ấy đang phản ánh một thực tế: khi công lý không được đặt lên hàng đầu, luật pháp không còn là lá chắn bảo vệ người yếu thế, mà trở thành công cụ để củng cố quyền lực, phân chia lợi ích cho một thiểu số. Thánh Augustinô đã nói: “Không theo đuổi công lý, thì Nhà nước trở thành cái gì nếu không phải là một băng đảng lớn của những tên trộm cướp?” Nếu luật pháp không công bằng, nếu người dân không có quyền bầu cử tự do, không có quyền ngôn luận, không có quyền phản đối những sai trái, thì chính quyền ấy không khác gì một băng đảng lớn, nơi mà quyền lực thay thế cho công lý, và lợi ích của tập thể cầm quyền được đặt trên hết thảy.

Tổng thống Ronald Reagan từng nói: “Nhiệm vụ hàng đầu của chính phủ là bảo vệ người dân, chứ không phải hủy hoại cuộc sống của họ.” Nhưng suốt nhiều thập kỷ, người dân Việt Nam đã phải chứng kiến chính quyền không bảo vệ, mà lại là nguyên nhân gây ra đau khổ cho chính họ. Từ những cuộc đấu tố ruộng đất, đến những vụ bất công ngày nay, nơi mà người dân khiếu kiện thì bị đàn áp, nơi mà luật pháp nghiêng về bên có quyền và có tiền — tất cả cho thấy khoảng cách giữa lời hứa năm 1945 và thực tại ngày nay là quá lớn.

Tuyên ngôn 2/9 không phải sai về lý tưởng — lý tưởng về quyền sống, quyền bình đẳng, quyền tự do mưu cầu hạnh phúc là hoàn toàn chính đáng, nhưng sai ở chỗ nó không có câu trả lời ai lập ra chính quyền, chính quyền được lập ra từ đâu để bảo vệ các quyền của dân. Và quan trọng là tuyên ngôn không cam kết quyền lật đổ chính quyền khi chính quyền lạm quyền, áp đặt sự cai trị chuyên chế, xâm phạm các quyền của dân. 

ĐCS đã lấy vỏ bọc của quyền con người để giành quyền lực, lợi dụng lòng yêu nước và khát vọng độc lập tự do của dân, rồi sau đó lại chà đạp lên chính những quyền ấy. 

Như vậy, về bản chất, bản Tuyên ngôn ấy đã là công cụ tuyên truyền dối trá để hiệu triệu xương máu của dân cho mưu đồ đưa toàn dân vào ách nô lệ mới tàn ác hơn vạn lần ách thực dân Pháp.

Nhật Ngôn

Nguồn: vietnamthoibao.org