13/09/2007: Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa được thông qua (Nghiên Cứu Quốc Tế)

Vào ngày này năm 2007, Liên Hiệp Quốc đã thông qua Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa. Tuyên bố này – xác định quyền của các cộng đồng bản địa trên thế giới được sống theo lối sống riêng của họ và cấm mọi hành vi phân biệt đối xử với họ – là một bước ngoặt đối với các nhóm thường phải đấu tranh để có tiếng nói trên trường quốc tế.

Cuộc đấu tranh của người bản địa để đòi quyền được công nhận trong các tổ chức quốc tế thật ra đã có từ trước khi Liên Hiệp Quốc ra đời. Năm 1920, Liên minh Haudenosaunee (còn được gọi là Sáu Quốc gia Iroquois) từng nộp đơn xin gia nhập Hội Quốc Liên, tiền thân của Liên Hiệp Quốc, nhưng không thành công. Bước ngoặt chỉ đến vào năm 1974, khi đại diện từ 98 quốc gia trên khắp Tây Bán cầu tập trung tại Nam Dakota để thành lập Hội đồng Hiệp ước Quốc tế Người Bản địa, vốn được Liên Hiệp Quốc công nhận là một tổ chức phi chính phủ có tư cách tham vấn.

Năm 1982, Nhóm Công tác về Dân tộc Bản địa của Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hiệp Quốc đã bắt đầu làm việc để thiết lập tiêu chuẩn bảo vệ cho các dân tộc Bản địa. Suốt những năm 1990 đến đầu những năm 2000, nhiều bản dự thảo Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa đã được lưu hành. Cuối cùng, các bên thống nhất ủng hộ một văn kiện khẳng định rằng người bản địa có quyền được duy trì hoạt động văn hóa riêng, được củng cố các thể chế của chính mình, được tham gia đầy đủ vào mọi vấn đề liên quan đến cách thức họ được quản trị, và được duy trì sự khác biệt với những cộng đồng xung quanh mà không bị phân biệt đối xử hay ép buộc phải đồng hóa.

Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa (UNDRIP) không phải là một văn bản pháp lý, nhưng nó đặt ra tiêu chuẩn được sử dụng như một “công cụ để xóa bỏ các vi phạm nhân quyền” đối với người bản địa. Tuyên bố đã được thông qua với số phiếu áp đảo, với 144 phiếu thuận và chỉ có bốn quốc gia – Australia, Canada, New Zealand, và Mỹ – bác bỏ tuyên bố. Tuy nhiên, sau đó cả bốn nước này đều thay đổi lập trường và chấp thuận UNDRIP. Sau khi văn kiện được thông qua, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc lúc bấy giờ là Ban Ki-moon tuyên bố rằng “Các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc và các dân tộc bản địa đã hòa giải với những quá khứ đau thương và quyết tâm cùng nhau tiến bước trên con đường nhân quyền, công lý, và phát triển cho tất cả mọi người.”

Nguồn: UN’s watershed Declaration on the Rights of Indigenous Peoples is adopted, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng, Nghiên Cứu Quốc Tế

Đường dẫn bài gốc