Một đất nước thấp hơn mực nước biển, sao Hà Lan không lụt mà Việt Nam thì ngập? (Hoa Mai Nguyen)

Mấy ngày nay, mưa lớn từ Bắc chí Nam. Phố thành sông, nhà thành hồ, xe chết máy, người lội nước đến công ty.

Trong khi đó, *Hà Lan – 26% lãnh thổ thấp hơn mực nước biển, 2/3 đất nước có nguy cơ ngập*… lại hầu như không lụt.

Một đất nước thấp. Cùng mưa bão.

Tại sao họ an toàn, còn chúng ta thì “bơi” mỗi năm?

Câu trả lời không nằm ở “ông trời”. Câu trả lời nằm ở “con người”.

.1. HỌ CHẶN NƯỚC BẰNG TRÍ TUỆ. TA GÂY LŨ BẰNG THAM LAM*

Hà Lan có đê biển dài nhất thế giới, có hệ thống cống, đập, máy bơm hiện đại. Họ sống chung với nước 500 năm.

Còn Việt Nam thì sao?

– *Chặt phá rừng đầu nguồn*: Rừng là lá phổi, là cái “bọt biển” giữ nước. Chặt hết để làm thủy điện, làm dự án. Mưa xuống nước đổ thẳng xuống đồng bằng như thác.

– *Xây hàng loạt thủy điện*: Mỗi cái đập là một “quả bom nước” treo trên đầu dân. Mưa to phải “xả lũ cứu đập”. Cứu được đập thì nhấn chìm cả làng. Dân chết, nhà trôi, nhưng ai chịu trách nhiệm?

2. HỌ QUY HOẠCH VÌ DÂN. TA BÊ TÔNG HÓA VÌ LỢI ÍCH.

Hà Lan quy hoạch đô thị: 30% là công viên, hồ điều hòa, đất thấm nước. Nước mưa có chỗ để đi.

Còn các thành phố Việt Nam:

*Bê tông hóa toàn tập*: Chung cư, cao ốc, đường sá… bịt kín mặt đất. Nước mưa không thấm được, chỉ còn cách dồn ra đường.

– *Không có hệ thống thoát nước*: Cống nhỏ, tắc nghẽn, xả thẳng ra sông đen. Mưa 30 phút là ngập. Quy hoạch 10 năm, 20 năm mà không tính đến 1 trận mưa lớn.

3. HỌ COI DÂN LÀ GỐC. TA COI LŨ LÀ… CƠ HỘI*

Hà Lan: Mỗi dự án chống lụt là tính bằng sinh mạng người dân.

Việt Nam: Mỗi trận lụt chỉ là “thiên tai”, là “mưa lũ bất thường”.

Xong rồi thì sao?

*Phát gạo, mì tôm, nước uống. Chụp hình, quay phim những khuôn mặt đau xót.*

*Mặt trận Tổ quốc lại phát động “tương thân tương ái”. Kêu gọi bà con trong nước, kiều bào, cả bạn bè quốc tế ủng hộ.*

Điều đáng nói ở đây là: *Số tiền ủng hộ rất nhiều. Nhưng đến tay bà con thì chẳng được là bao.*

Người dân góp bằng cái tâm. Nhưng qua bao nhiêu khâu, bao nhiêu “quỹ”, thì cái tâm đó vơi dần.

Lụt không giết dân. Chính sách giết dân.

Và đôi khi, chính cái “lũ” đó lại nuôi sống một bộ máy.

*LỜI KẾT:*

Thiên tai chỉ chiếm 30%. 70% còn lại là “nhân tai”.

Nhân tai từ việc bán rừng. Nhân tai từ việc bê tông hóa. Nhân tai từ việc quy hoạch ẩu và thiếu trách nhiệm.

Hà Lan thấp hơn mực nước biển mà không ngập.

Việt Nam có rừng vàng biển bạc mà năm nào cũng lụt.

Đau nhất là câu: “Chống lụt” thành 1 ngành kinh doanh. Càng lụt càng có dự án, càng có quỹ.

*Đất nước sẽ không bao giờ hết ngập, chừng nào còn chặt rừng để làm thủy điện, còn bê tông hóa mà quên cống rãnh, còn coi sinh mạng dân rẻ hơn 1 cái đập.*

Hà Lan thấp dưới biển sâu

Vẫn khô phố, vẫn bắc cầu người qua

Rừng vàng biển bạc nước ta.

Sao mưa vừa xuống… dân ta chìm nhà?

20.09.2026

Hoa Mai Nguyen

Vòng đai kênh Amsterdam (thế kỷ 17), di sản thế giới của Unesco