Hòa bình thế giới đang được định giá bằng từng thùng dầu thô. Còn trật tự quốc tế biến thành một cái chợ trời, nơi một gã con buôn mặc cả bằng cả vận mệnh nhân loại.
Một tay cầm gậy, một tay cầm bảng báo giá. Trump, người tự tin mình là “người Chúa chọn”, đang thọc sâu tay vào túi tiền của thiên hạ và gọi đó là chiến lược.
Khi còn ở Việt Nam, tôi tin vào lý tưởng tự do, dân chủ. Tôi không tin sách vở hay tuyên truyền nói rằng Mỹ gây chiến để cướp tài nguyên và bán vũ khí.
Tôi tin vào những mỹ từ: tự do hàng hải, ổn định khu vực, chống phổ biến hạt nhân. Tuyệt nhiên không phải vì dầu, hay chiến tranh như cách tiếp thị vũ khí.
Hóa ra tôi đã quá ngây thơ. Hoặc nước Mỹ trong tay Trump đã thay tính đổi nết?
Trump không cần “nhân quyền”, “tự do”, “dân chủ” làm câu chuyện. Ông ta nói thẳng. Dầu của Venezuela là của Mỹ. Tài nguyên của Iran rồi cũng thế.
Một người anh già của tôi, có hơn 45 năm nhận mình là người của đảng Cộng Hòa cũng thừa nhận. Anh rất vui vì dầu của Venezuela giờ là của Mỹ.
Cứ tưởng nước Mỹ nhiều dầu, giờ lấy thêm được dầu của Venezuela, đang hăm he muốn lấy dầu của Iran, thì giá dầu ở Mỹ phải rẻ cỡ nước lã.
Nhưng không, chiếc Toyota Tacoma tôi lái hằng ngày kể câu chuyện khác. Trước đây đổ đầy bình mất 70 – 80 đô. Ba lần gần nhất phải mất hơn 100 đô mới đầy bình.
Tôi một công dân Mỹ đang trả giá trực tiếp cho trò chơi vương quyền và cái tôi phình to của Trump.
Vậy mà nhiều người ủng hộ MAGA vẫn lý giải Trump đánh Iran để triệt hạ Trung Quốc. Họ nghĩ Trung Quốc sẽ gục.
Trên thực tế, nhiều quốc gia đang dùng Nhân dân tệ mua dầu để được qua Hormuz.
Và ngay chính trong lòng nước Mỹ, tiền của người dân vơi đi nhanh chóng trước khi đối thủ suy yếu.
Không chỉ nhắm tài nguyên như một tay thực dân thế kỷ 19, Trump còn muốn thao túng quyền lực.
Ông ta muốn trở thành như hoàng đế ban ơn và nhận sự triều cống của chư hầu. Đã làm được với Venezuela, đang làm với Iran, tiếp theo là những quốc gia nào nữa?
“Người Chúa chọn” nhưng lại ép đồng minh dốc cạn túi cho quốc phòng, biến Bộ Quốc phòng thành một “Bộ Chiến tranh”.
Sau một tháng gây chiến với Iran, thế giới vẫn không biết mục tiêu của Trump là gì. Không phải vì Trump giấu bài, mà vì sự bất nhất, hỗn độn do chính ông tạo ra.
Dù cuộc chiến này kết thúc theo cách nào thì nhiều khả năng chế độ thần quyền Iran có lẽ vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt.
Chẳng sao. Bởi Trump nói bắn hỏa tiễn vào quốc gia khác cũng chỉ là cho vui – “for fun”. Vì thế Trump chắc chắn sẽ tuyên bố Mỹ thắng giòn giã.
Thắng vì đã khiêu vũ cùng giá dầu để các tập đoàn năng lượng hốt bạc. Thắng vì những tập đoàn này sẽ rót thêm tiền cho các chiến dịch bóp méo sự thật và bóp méo nền dân chủ.
Và thắng vì chiều lòng một bộ phận cử tri ưa súng đạn và thích phô diễn sức mạnh.
Thắng vì giúp chế độ thần quyền Hồi giáo trẻ hóa lãnh đạo.
Thế giới hôm nay không còn phẳng. Nó là mớ hỗn loạn bởi cái tôi của một người tin rằng hòa bình cũng là món hàng có thể mặc cả.
Sự tùy tiện của Trump đang làm rạn nứt các liên minh và đẩy nhân loại vào một tương lai bất định.
Trật tự thế giới đang giống một ván bài lộn xộn, nơi kẻ chia bài sẵn sàng đốt luôn cả bàn nếu thấy ván này không có lời.
Có thể tôi đã sai khi không tin những điều được dạy ngày xưa. Hoặc có thể nước Mỹ thực sự đã không còn là ngọn hải đăng của dân chủ, hay một vị cảnh sát trưởng mẫu mực, tận tụy.
Khi lý tưởng không còn là lớp vỏ cần thiết, thứ lộ ra bên trong thường trần trụi.
Rứa hỷ!
Võ Ngọc Ánh
(01/04/2026)
Bắt nguồn từ việc khai thác đất hiếm trái phép tại Myanmar, nồng độ thạch…
Không ai có quyền dùng máu của những người đã chết để buộc những người…
Cuốn sách này không nhằm kết tội một chế độ, cũng không nhằm bảo vệ…
Trong thời đại AI, khi mọi nguồn tư liệu đều có thể được truy cập…
Mùa xuân này, thế bế tắc trên chiến trường đã chuyển sang có lợi cho…