Nhiều người Việt nói yêu dân chủ, nhưng lại mê quyền lực hơn mê luật. Và Trump bán đúng thứ họ thèm, cảm giác đứng cạnh kẻ mạnh. Nên Trump làm gì họ cũng thấy có lý.
Nhiều người Việt ủng hộ Trump không phải vì họ đọc chính sách của Trump. Mà họ đọc khí thế.
Trump như một chiếc loa kẹo kéo chính trị. Nói bạt mạng. Chửi bạt mạng. Hứa bạt mạng… Và quan trọng nhất, cho người nghe cảm giác mình cũng mạnh theo.
Người Việt đang sống, có kinh nghiệm, hoặc tương quan với một chính quyền nơi luật chỉ phục vụ cho lợi ích của một nhóm người, còn quyền lực là cái roi cầm tay. Điều này làm cho nhiều người Việt nhầm, dân chủ là được chửi cho sướng, chứ không phải là phải chấp nhận bị kiểm soát cho đúng.
Đây là nghịch lý kiểu Việt, ghét độc tài vì độc tài đè lên đầu mình, nhưng mê độc tài vì độc tài đè lên đầu người khác.
Tại Việt Nam, một người nói là cả nước phải nghe là ác mộng.
Tại Mỹ, thấy Trump nói là cả đảng phải nghe, bỗng nhiên thành ước mơ.
Độc tài nội địa là ung thư cần loại bỏ. Độc tài nhập khẩu thì như thực phẩm chức năng. Uống vào thấy khỏe, dù tác dụng phụ là phá thể chế.
Thứ họ yêu ở Trump không phải nước Mỹ. Mà là cảm giác có một ông chủ dám đập bàn thay mình. Trump càng bị kiện, họ càng tin ông bị hại. Trump càng nói sai, họ càng khen thẳng. Trump càng coi thường luật, họ càng gọi đó là dám làm.
Dân chủ trong mắt MAGA Việt giống như cái áo vest mặc để chụp hình. Còn khi cần giải quyết chuyện đời, họ vẫn muốn mặc áo giáp, cầm kiếm, và có một người cầm đầu hét xung phong.
Trump là lãnh tụ ở xa. Xa thì đẹp. Xa thì an toàn. Xa thì không phải trả hóa đơn. Yêu như yêu phim hành động, xem đập phá đã đời, tắt TV là xong.
Còn tòa án, báo chí, bầu cử, chuyển giao quyền lực… là phim tài liệu. Mà phim tài liệu thì không có cảnh nổ, bắn, đấm đá, khinh công…
Nên mới có cảnh tượng người tự nhận đấu tranh dân chủ, nhưng lại tin vào phép màu, sứ mệnh, thiên mệnh. Điều này y như cách họ từng bị dạy phải tin vào lãnh tụ ở một nơi khác.
Chỉ khác màu cờ. Cơ chế thì vẫn vậy, thay vì thượng tôn pháp luật, họ thượng tôn một cái tên. Thay vì bảo vệ nguyên tắc, họ bảo vệ cảm xúc.
Dân chủ đối với số người đấu tranh là mục tiêu, nhưng Trump là tôn giáo. Mà tôn giáo thì không cần chứng cứ, chỉ cần đức tin.
Dù Trump không thúc đẩy cho một chính quyền dân chủ. Nhưng Trump bán cảm giác tự do khi được đứng cạnh một người muốn kiểm soát tự do của người khác.
Và nhiều người Việt mua rất nhanh, vì họ quen một đời sống trong thiếu luật nên khi gặp một người hứa tôi sẽ làm hết họ thấy nhẹ nhõm.
Họ coi đó là tấm gương soi cho đấu tranh dân chủ. Họ chỉ cần một cái tên để tin.
Rứa hỷ,
Võ Ngọc Ánh
(01/10/2025)
