Có một điều chúng ta đã phải đồng ý từ rất lâu là không thể có một giải pháp nào dưới chế độ cộng sản và chế độ cộng sản không thể cải tổ mà chỉ có thể thay thế mà thôi. Do vậy, không quá bất ngờ nếu Tô Lâm- một người có nhiều kinh nghiệm đấu đá và thâu tóm quyền lực- tiếp tục trở thành Tổng Bí Thư đảng Cộng Sản Việt Nam. Đó là một lựa chọn tai hại, nhưng Đảng Cộng Sản đâu còn khả năng tự sửa chữa!
Nhưng chế độ cộng sản hiện tại còn gì ngoài cái vỏ rỗng? Nếu chỉ là tổ chức một cuộc bầu cử nội bộ, tại sao họ phải cấm sóng mọi đại biểu, cử tri tham dự Đại Hội và đưa đại biểu vào những căn phòng khép kín với sự vây bọc của lực lượng an ninh? Câu trả lời rõ ràng là chế độ không còn một đồng thuận nào về tư tưởng cả.
Trước khi Đại Hội diễn ra, ông Tô Lâm đã tìm cách mua chuộc, chia chác lợi ích để tiếp tục cầm quyền thông qua 234 dự án đầu tư công được khởi động với lý do “chào mừng Đại Hội Đảng”. Ai không mua chuộc được thì dùng lực lượng vũ trang trấn áp mà thôi.
Nhưng mua chuộc và trấn áp thuần túy là tập tính của một đảng xã hội đen hay một đảng cướp. Khi một chế độ hoàn toàn mất lý tưởng và trở thành một đảng cướp thì nó sẽ tan rã rất nhanh. Vì một đảng xã hội đen chỉ quy tụ được vài chục, hoặc cùng lắm vài trăm người mà thôi. Không khí ngột ngạt và khủng bố của Đại Hội 14 chỉ là sự xác nhận chế độ Cộng Sản đã không còn tồn tại thực chất!
Trong sự tuyệt vọng của chế độ, những áp lực về kinh tế- xã hội sẽ không giảm, thậm chí còn bùng nổ sau dịp Tết Nguyên Đán 2026. Không khó để nhận ra Việt Nam đang ở trong một cuộc khủng hoảng kinh tế chính trị-xã hội rất lớn do những chính sách tiền tệ và đầu tư công ồ ạt mà ông Tô Lâm đã khởi xướng trong năm 2025. Nó sẽ càng trầm trọng và bi phẫn hơn với quần chúng nhân dân Việt Nam khi sự đổ vỡ, khủng hoảng về kinh tế được che đậy bằng những khẩu hiệu tăng trưởng nhanh, tăng trưởng thần tốc dối trá.
Trong sự tuyệt vọng đến từ trong đảng và áp lực kinh tế đến từ xã hội, chúng ta cũng chứng kiến một bối cảnh thế giới biến động. Sự biến động đó chỉ có thể gia tốc trong năm 2026 mà thôi. Các chế độ độc tài tại Sri Lanka, Bangladesh Nepal đều sụp đổ trong hỗn loạn. Các chế độ độc tài tại Nga, Venezuela, Cuba Iran, Myanmar cũng sắp cáo chung và nhiều khả năng là cáo chung với sự hỗn loạn và bạo lực ghê gớm hơn nhiều. Nguyên nhân chủ yếu đến từ những chế độ độc tài đưa ra các quyết định thách đố quần chúng nhân dân và triệt tiêu mọi tiếng nói đối lập để rồi sụp đổ trong sự trơ trọi và oán thán.
Nếu có một chút suy tư thôi, những người đảng viên cộng sản cần nhận ra rằng, cố thủ và chống lại dân chủ chẳng có ích gì. Đằng nào thì chế độ độc tài cộng sản tại Việt Nam cũng chẳng có thể nằm đó khi các chế độ độc tài trên thế giới lần lượt cáo chung. Mặt khác, trì hoãn hạn kỳ dân chủ chỉ làm tăng nguy cơ sự cáo chung của chế độ đến trong bạo lực và hỗn loạn mà thôi.
Đất nước chúng ta chỉ có hai lựa chọn duy nhất. Thỏa hiệp, đối thoại để cùng nhau đi đến dân chủ hóa trong hòa bình, tình anh em tìm lại như Ba Lan. Hoặc ép bộ máy độc tài phải “vươn mình”, tiếp tục đàn áp và “đấu đá” để “tìm kiếm phương án nhân sự” để rồi rơi vào kịch bản của Romania.
Nếu phải nói gì với nhau trong năm 2026, chúng ta phải động viên nhau tin vào triển vọng dân chủ hóa đất nước Việt Nam. Ngày chế độ cáo chung và đất nước chuyển tiếp về dân chủ sẽ đến nhanh. Rất nhanh! Vấn đề lớn nhất hiện tại chỉ là chúng ta phải tránh những đổ vỡ cho đất nước, không kéo dài tình trạng oán thán và bất mãn của khối quần chúng Việt Nam đang “tức nước vỡ bờ”. Giới hạn này đã trở nên rất mong manh khi Tô Lâm tái đắc cử để tiếp tục giữ chức vụ TBT đảng Cộng Sản Việt Nam.
Chu Tuấn Anh
(22/01/2026)
