Diễn Đàn

Sự thức tỉnh của công lý và trách nhiệm quốc tế 19/1/1974 — 19/1/2026 (Lê Chân)

17/01/2026

Ngày 19 tháng 1 hàng năm luôn trở thành một vết khắc không phai mờ trong ký ức của dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là một mốc thời gian gợi nhớ về một biến cố đau thương, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm lịch sử, trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm đạo lý của cả một dân tộc trước biển đảo thiêng liêng của mình.

Phân Biệt Rule Of Law (Pháp Trị) Và Rule By Law (Cai Trị Bằng Luật)

Trong mô hình rule of law (pháp trị), luật pháp đứng trên quyền lực. Nhà nước, chính quyền và quan chức bị ràng buộc bởi luật như mọi công dân thường. Ngược lại, trong rule by law (cai trị bằng luật), luật pháp trở thành công cụ của kẻ cầm quyền. Quyền lực đứng trên luật. Luật được viết ra chủ yếu để quản lý người dân, có thể bị sửa đổi tùy ý, áp dụng chọn lọc và không bình đẳng.

Đại hội XIV: Nói và Làm – Cải cách thực chất (Trần Hùng)

Sau 13 kỳ Đại hội, đất nước đã đạt được một số thành tích bề nổi, nhưng đồng thời cũng đang đối mặt với những điểm nghẽn kéo dài: năng suất lao động thấp, doanh nghiệp tư nhân khó lớn, đổi mới sáng tạo chưa trở thành động lực chính, bộ máy hành chính còn nặng nề, và niềm tin xã hội chịu nhiều thử thách. Trong bối cảnh đó, nếu Đại hội XIV không đi sâu vào các vấn đề cấu trúc của hệ thống phát triển, thì nguy cơ lớn nhất là nói nhiều về đích đến, nhưng vẫn thiếu con đường đi thực chất.

Sáp Nhập Greenland Sẽ Là Một Thảm Họa Chiến Lược (Casey Michel)

12/01/2026

Sự mở rộng đế quốc có xu hướng chuyển thành sự dàn trải đế quốc – và cuối cùng, là sự sụp đổ đế quốc. Kết hợp với một hệ thống đồng minh tan vỡ, một người hàng xóm trở nên cứng rắn hơn (và nhiều khả năng sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân), sự trỗi dậy của các đế quốc trên toàn thế giới, và sự sụp đổ của tuyên bố về bất kỳ loại hình lãnh đạo toàn cầu hay đạo đức toàn cầu nào, thì đây chính là các “nguyên liệu” để khiến cuộc tiến công vào Greenland trở thành một thảm họa mang tầm vóc định hình thời đại – đồng thời trở thành một cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia mà những hệ lụy của nó mới chỉ bắt đầu lộ diện.

 “Ngụy cơ bản” và “ngụy tinh hoa” (Nguyễn Hoàng Văn)

10/01/2026

Dẫu sai với ý đồ “Chọn gene để đào tạo tinh hoa” để gây nên những phản ứng gay gắt, ông giám đốc sở nọ ở Hà Nội cũng đã nói lên một nhu cầu có thực. Đất nước rất cần đến sự dẫn dắt của những người con ưu tú nhưng lại đội trên đầu những bè đảng đặc quyền mà, mẻ ngoài, thì rất ngạo mạn còn, sâu kín bên trong, lại không ngớt dày vò với những ẩn ức tinh hoa. 

Vì sao ở các nước tự do, phụ nữ và trẻ em được bảo vệ còn ở Việt Nam, họ lại trở thành nạn nhân của quyền lực? (Lê Chí Thành)

09/01/2026

Ở những quốc gia tự do, người ta có thể chỉ trích chính phủ, chất vấn lãnh đạo, thậm chí chế giễu chính sách công khai mà không bị bắt, không bị bôi nhọ đời tư, càng không bị lôi con cái ra làm công cụ trả thù. Trong khi đó, tại Việt Nam, chỉ cần một người phụ nữ phản biện chính trị bằng ngôn ngữ ôn hòa, có lý lẽ và tri thức – như trường hợp Hồng Thái Hoàng – thì cái giá phải trả có thể là mất tự do cá nhân và sự tổn thương tinh thần của cả những đứa trẻ vô tội.

Đạo Đức Và Pháp Luật Quốc Tế 

Pháp luật quốc tế, đặc biệt là nguyên tắc cấm dùng vũ lực, không được xây dựng trên giả định rằng thế giới đã công bằng, hay rằng cái ác sẽ tự biến mất nếu ta kiên nhẫn. Nó được xây dựng trên một giả định khiêm tốn: con người, kể cả khi tin mình đang làm điều đúng, vẫn cần bị ràng buộc. Không phải vì thiếu đạo đức, mà vì lịch sử cho thấy đạo đức, khi không có giới hạn và cơ chế kiểm soát, rất dễ bị quyền lực mượn danh.

Việt Nam – Venezuela: huynh đệ cánh tả và vụ thua lỗ dự án dầu khí tỷ đô (BBC News Tiếng Việt )

06/01/2026

Việt Nam và Venezuela là hai quốc gia có mối quan hệ gần gũi, nhất là giữa các đảng cộng sản-cánh tả. Mối quan hệ hữu nghị giữa những người cùng chung ý thức hệ này đặc biệt mãnh liệt trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. 

Nhân vụ bắt giữ và xét xử Tổng thống Maduro đang gây chấn động toàn cầu, cùng BBC News Tiếng Việt nhìn lại mối quan hệ giữa Việt Nam và Venezuela.

Sự lựa chọn nào cho Tô Lâm giữa hình mẫu Ceausescu và Gorbachev ? (Ls Đặng Đình Mạnh)

02/01/2026

Giáng sinh năm 1989, tại Romania, ông Nicolae Ceaușescu, Tổng Bí thư kiêm Chủ Tịch nước Romania và vợ là bà Elena Ceaușescu, Phó Thủ tướng bị bắt giữ, chỉ sau phiên tòa chóng vánh trong chưa đầy 60 phút, cả hai bị đưa ra ngoài sân hành quyết ngay.

Giáng sinh năm 1991, ông Mikhail Gorbachev, Tổng Bí thư kiêm Tổng thống LBCHXHCN Xô Viết (Liên Xô) đọc diễn văn từ chức, chấm dứt sự tồn tại của Liên Xô. Ông sống thêm 31 năm, qua đời ở tuổi 91.

Bao giờ người biết yêu người? (Thái Hạo)

01/01/2026

Những vụ án văn chương nổi tiếng như Tây Tiến, Nhân văn – Giai phẩm, Màu tím hoa sim, thì chắc ai cũng biết (?). Nhưng đó chỉ là “muối bỏ bể”. Ở Việt Nam suốt hơn nửa thế kỷ qua còn biết bao nhiêu vụ án bi hài khác mà đến nay có lẽ chưa ai thống kê cho đầy đủ được. Một trong những vụ “ít nổi tiếng” như thế là “vụ án Về Kinh Bắc”.