Thượng nghị sĩ Pháp Claude Malhuret
Tôi đã nhiều lần muốn dịch một bài phát biểu của Thượng nghị sĩ Pháp Claude Malhuret, nhưng luôn thiếu thời gian. Hôm nay, tôi quyết định thử làm một lần. Ông là một chính khách nổi tiếng với nhiều bài diễn văn sắc bén và sâu sắc.
Dưới đây là lược dịch bài phát biểu của ông, trình bày vào ngày 25/03/26. Nó cũng là một bản tổng kết về Trump.
Hoàng Quốc Dũng
Vào tháng 2 năm 2022, một kẻ điên nguy hiểm, say mê quyền lực, đã châm ngòi ở Ukraine, khiến một thùng thuốc nổ phát nổ và làm xáo trộn trật tự thế giới. Cuộc chiến vốn dự kiến kéo dài một tuần, nay đã bước sang năm thứ năm.
Vào tháng 2 năm 2026, một kẻ điên nguy hiểm khác đã châm ngòi ở Trung Đông, một lần nữa làm lung lay cán cân quốc tế. Liệu cuộc chiến này cũng chỉ kéo dài một tuần? Một tháng sau, cả thế giới tự hỏi: chuyện gì sẽ xảy ra? Câu trả lời đơn giản, ngắn gọn và chính xác là: chỉ có Chúa mới biết.
Một năm trước, ngay tại đây, tôi đã so sánh nhiệm kỳ của Trump với triều đình của Nero. Tôi đã nhầm, đó là triều đình của những điều kỳ diệu: Một kẻ chống vắc-xin, từng nghiện heroin, trở thành Bộ trưởng Y tế. Một người hoài nghi biến đổi khí hậu làm Bộ trưởng Môi trường. Một MC truyền hình nghiện rượu làm Bộ trưởng Quốc phòng. Một cựu điệp viên Qatar lam Bộ trưởng Tư pháp. Một tín đồ của Putin, Bộ trưởng An ninh Quốc gia
Có câu tục ngữ Thổ Nhĩ Kỳ nói: “Khi một thằng hề vào sống trong cung điện, chú ấy không trở thành vua, mà chính cung điện biến thành rạp xiếc.” Nhóm người tinh quái này đã quyết định lập ra một tổ chức đối thủ của Liên Hợp Quốc. Kể từ khi Hội đồng Hòa bình của họ tồn tại, Trump đã khởi động nhiều cuộc không kích hơn cả Biden trong toàn bộ nhiệm kỳ của ông ấy. Mỗi khi vụ Epstein lại được nhắc tới, một vụ nổ lại xảy ra ở đâu đó trên thế giới, nhằm đánh lạc hướng dư luận. Ném bom nhiều hơn để chiến thắng nhiều hơn.
Không có một quốc gia nào mà Trump không lợi dụng tình hình để làm giàu mà không quên gia đình. Máy bay Boeing cá nhân do Qatar tặng, đầu tư vào mọi dự án ở vùng Vịnh hay nơi khác, thao túng giá cổ phiếu để một số người trong cuộc hưởng lợi. Chỉ một trong những xung đột lợi ích này thôi cũng đủ để khởi động ngay một tiến trình truất phế ở Pháp. Nhưng chúng ta không ở đây, chúng ta đang ở Mỹ MAGA: công việc công vụ trở thành công cụ phục vụ lợi ích riêng.
Sau những quyết định gây tranh cãi như áp thuế quan, ý tưởng mua Greenland, bỏ rơi Ukraine, làm nhục các đồng minh, « chuyến đi » vô ích tới Venezuela và nhiều việc khác, một cuộc phiêu lưu vô lý mới lại bắt đầu. Hãy hiểu rõ ý tôi: tôi là người cuối cùng than phiền việc lật đổ chế độ các lãnh đạo Hồi giáo cực đoan, nhưng cũng là người đầu tiên yêu cầu tự do cho nhân dân Iran.
Nhưng chiến lược để đạt được điều đó là gì? Và những thiệt hại gián tiếp, kể cả đối với người Iran, đã được cân nhắc chưa? Câu trả lời là: không có chiến lược nào cả, và những thiệt hại gián tiếp bị bỏ qua như chuyện nhỏ. Cũng giống như vào tháng Giêng vừa qua, Trump kêu gọi người Iran xuống đường, rồi để họ bị lực lượng Basij tàn sát.
Sau cái cớ bom nguyên tử Iran sắp xảy ra, bị chính giám đốc tình báo Mỹ bác bỏ, rồi lý lẽ thay đổi chế độ, cuối cùng Marco Rubio đã thốt ra: “Chúng tôi hành động vì chúng tôi đi theo Netanyahu”. Nói cách khác, chúng ta không có mục tiêu riêng.
Trump bỏ ngoài tai những cảnh báo của số ít người dám nói thẳng với ông ta về những gì chắc chắn sẽ xảy ra: việc phong tỏa eo biển Hormuz, mở rộng chiến tranh ra toàn Trung Đông và những hậu quả trên toàn thế giới. Trong một lần tuyên truyền cuối cùng chỉ nhằm hạ giá dầu và trấn an thị trường chứng khoán đang sụt, ông tuyên bố rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Chủ tịch Quốc hội Iran lập tức phủ nhận trong vài giờ sau đó. Đây là cuộc đàm phán quốc tế đầu tiên mà một bên phát hiện ra mình đang thương lượng qua bản tin truyền hình. Các tàu chở dầu bị phong tỏa ở vùng Vịnh, Các Tiểu vương quốc Ả Rập đóng cửa không phận, những ‘ngôi sao mạng xã hội’ trên bãi biển Dubai cầu xin được hồi hương, trong khi các nhà máy lọc dầu và mỏ dầu bốc cháy.”
Sau khi tập hợp quân đội mạnh nhất thế giới, thất bại trong việc thắng một cuộc chiến với một cường quốc trung bình, làm giá dầu và khí gas tăng vọt, và đọc những bài diễn văn vô nghĩa, tay golf ở Mar-a-Lago thừa nhận không xấu hổ rằng ông ta bị sốc trước phản ứng của Iran, vốn hoàn toàn dự đoán được, và kêu gọi các đồng minh mà hôm qua ông vừa mắng. Họ đáp: “Ông không tham khảo ai, không có kế hoạch và chúng tôi không có lý do gì để mù quáng theo ông trong sương mù.”
Trump, con voi duy nhất trên thế giới mang theo cửa hàng sứ của riêng mình, giờ chỉ còn hai lựa chọn, cả hai đều tồi tệ như nhau. Rút lui thảm hại với lý do đã đạt mục tiêu mà không ai tin, hoặc leo thang xung đột với kết quả đã biết từ Việt Nam, Iraq hay Afghanistan: bế tắc và cuối cùng bỏ chạy trong ô nhục, để lại sân chơi cho cộng sản, IS hay Taliban.
Vấn đề của châu Âu là không thể ngăn một thảm họa chỉ bằng những lời hoa mỹ, cầu xin Israel và Hezbollah cất vũ khí và nói rằng Hormuz không phải là chiến tranh của chúng ta. Đúng, nhưng điều đó chỉ nhấn mạnh sự bất lực của chúng ta.
Trong ngắn hạn, lập trường của Pháp là đúng. Chúng ta không tham gia một cuộc tấn công vô mục đích, không chiến lược, không rõ ràng, nhưng chúng ta giữ cam kết quốc tế, bảo vệ đồng minh ở vùng Vịnh và Địa Trung Hải, sẵn sàng đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển, vì chúng ta là quốc gia châu Âu duy nhất còn duy trì lực lượng không-hải quân tác chiến. Lập trường này phải được củng cố.
Nhưng 27 quốc gia cũng cần giải quyết các vấn đề cấp bách và nghiêm trọng của mình. Chiến tranh ở Ukraine và Trung Đông gửi đến chúng ta một thông điệp rõ ràng: chúng ta chỉ có thể trông cậy vào chính mình. De Gaulle đã nhận ra điều này trước nhất, cách đây 60 năm. Thông điệp của ông đã bị các nước châu Âu lãng quên. Đã đến lúc phải thực sự quan tâm.
Châu Âu đang đối mặt ba thách thức lớn: đảm bảo an ninh cho chính mình, xây dựng một cơ chế ra quyết định hiệu quả và tham gia vào cuộc cách mạng công nghệ, nhận thức và tài chính thế kỷ 21. Nếu không, lựa chọn đơn giản: lệ thuộc vào đồng minh hoặc phục tùng kẻ thù.
Mục tiêu: trở thành một châu Âu có năng lực quân sự thông qua tái vũ trang, đòi hỏi tái công nghiệp hóa và đầu tư lớn; trở thành châu Âu có năng lực chính trị, bao gồm mở rộng quyết định theo đa số đủ điều kiện; và trở lại là châu Âu có năng lực kinh tế và thương mại thông qua thực hiện các báo cáo Draghi và Letta. Ai cũng biết, nhưng ít việc được thực hiện.
Năm 2022, người ta nói với chúng ta rằng châu Âu bước vào nền kinh tế chiến tranh. Bốn năm sau, các đơn đặt hàng vẫn chưa đạt yêu cầu. Đại công trình châu Âu, thị trường chung, vẫn còn xa so với mục tiêu 1993. Còn về cách mạng công nghệ, chúng ta còn cách hàng năm ánh sáng để triển khai các công cụ tài chính cần thiết để bắt kịp Mỹ và Trung Quốc.
Pháp đóng một vai trò nghịch lý trong vấn đề này. Là quốc gia châu Âu hiểu rõ tình hình nhất, duy nhất còn duy trì quân đội thực chất và lực lượng răn đe, nhưng cũng, hôm nay, sau 40 năm hứa hẹn và dân túy, đang gặp khó khăn ngân sách nghiêm trọng.
Tổng thống thứ 2 của Mỹ, John Adams từng nói: “Có hai cách để nô dịch một quốc gia: bằng vũ lực, hoặc bằng nợ nần”
(Ý nói Pháp phải cẩn thận, hoặc bị nô dịch bằng vũ lực, hoặc bằng nợ nần để nói tiếp ý bên dưới. Giải thích của người dịch).
Mặc dù còn nhiều khó khăn, thưa Ngài Thủ tướng, Ngài đã thông báo việc tăng đáng kể ngân sách cho Luật kế hoạch quốc phòng dài hạn, đồng thời cập nhật các mục tiêu của nó, sau khi đã làm điều này cách đây ba năm. Đây là một nỗ lực mà tôi muốn ghi nhận, nhưng đồng thời cũng là một thách thức.
Chiến dịch tranh cử tổng thống sẽ sớm bắt đầu. Sự mị dân của hai phía cực tả và cực hữu, những người không ngừng kêu gọi chi tiêu vô tội vạ và rao giảng rằng có thể vừa hưởng lợi mà không phải trả giá, sẽ đặt các ứng cử viên có trách nhiệm vào một thế bất lợi nặng nề.
Tuy nhiên, việc đồng thời đối mặt với hai thách thức, bảo đảm an ninh và lập lại kỷ luật trong chi tiêu công, là điều bắt buộc.
Câu hỏi cốt lõi đặt ra hôm nay là: làm thế nào để thuyết phục được người dân của chúng ta?
Claude Malhuret
Nguồn: www.facebook.com
Diễn văn của Claude Malhuret tại Thượng viện Pháp ngày 25/3/2026:
