Nguồn ảnh: Giáo phận Bắc Ninh
“Người dân chúng tôi bây giờ đang hoang mang, khốn khổ, khốn nạn lắm”, một người dân tại Gia Bình mô tả tình hình hiện tại trước áp lực giải phóng mặt bằng giai đoạn hai thuộc dự án sân bay Gia Bình.
Bối cảnh: Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là đại dự án chi phối quy hoạch toàn tỉnh Bắc Ninh. Dự án này bao gồm sân bay Gia Bình và ba dự án liên quan gồm dự án tái định cư, dự án đầu tư xây dựng các công trình phục vụ giải phóng mặt bằng và dự án đầu tư xây dựng đường kết nối trực tiếp với sân bay. Dự án này được chia làm nhiều giai đoạn giải phóng mặt bằng:
- Giai đoạn 1 – “Ranh APEC”: Di dời bốn thôn Thủ Pháp, Lương Pháp, Ngô Thôn và Mỹ Thôn (xã Gia Bình). Việc giải phóng mặt bằng của giai đoạn này đã được hoàn thành vào ngày 20/6/2026.
- Giai đoạn 2 – “Ngoài ranh APEC”: Đang diễn ra, chủ yếu tại các thôn thuộc xã Gia Bình và Lương Tài. Các thôn thuộc xã Gia Bình sẽ phải di dời trước ngày 15/8. Các thôn Tử Nê, Bái Giang, Hương La, xã Lương Tài sẽ phải di dời trước ngày 30/8. Một số thôn khác thuộc xã Lương Tài buộc di dời tại nhiều thời điểm khác nhau từ ngày 30/8 đến trước ngày 30/12/2026.
Theo Truyền thông Lương Tài, Truyền thông Gia Bình và Đài Truyền hình Bắc Ninh, quá trình giải phóng mặt bằng đạt được sự “đồng thuận cao” từ người dân.
Luật Khoa đã liên lạc với người dân thuộc khu vực giải phóng mặt bằng cho Giai đoạn 1 và 2 của Dự án sân bay Gia Bình để hỏi về tình hình thực tế tại địa phương.
Di dời từ tháng Sáu, giờ vẫn tạm cư: Anh L., thôn Thủ Pháp, xã Gia Bình (gia đình thuộc diện di dời trong Giai đoạn 1): “Gia đình hiện vẫn đang tạm cư, thuê một phòng ở thị trấn Gia Bình chứ chưa được tái định cư.”
Sắp phải di dời nhưng tái định cư ở đâu không rõ
Ông N., thôn Quỳnh Bội, xã Gia Bình (gia đình thuộc diện di dời vào ngày 15/8/2026) cho biết: Cả làng của ông chưa nhận được khu tái định cư, “mà tiền đền bù cũng chưa có, nói chung chưa có cái gì cả mà đến ngày 15/8 là phải giao mặt bằng”.
Ông kể rằng khu vực tái định cư của thôn sẽ là ở “một cánh đồng” nào đó tại xã Gia Bình nhưng cũng chưa biết cụ thể là ở đâu. Chính quyền xã Gia Bình cho biết sẽ công bố kế hoạch tái định cư cho người dân vào ngày 15/7. Đến ngày 13/7, gia đình ông vẫn chưa nhận được thông tin gì.
Ông N. giải thích thêm: “Người dân bây giờ thấp cổ bé họng, phải theo hết, chống làm sao được. Nếu ai mà không di dời thì người ta áp đặt thôi. Ở thôn khác, nếu ông cứ ở đấy, ông không di dời thì thôi, người ta không đền bù, không phát 100 triệu, không cho bốc phiếu đền bù đất. Ông không đi, không lấy phiếu, thì thôi”.
Bà L., thôn Tử Nê, xã Lương Tài (gia đình sẽ di dời vào ngày 30/8) nói: “Chưa cấp phiếu gì đâu, cả làng chưa ai được cấp phiếu cả”.
Chị T., thôn Tử Nê, xã Lương Tài cho biết: “Chưa nghe thông tin gì về khu tái định cư cả, chỉ biết khu tái định cư mới nằm ở thôn Trung Chính [xã Lương Tài], thấy mọi người bảo đang đổ đất”.
Cô Nh., thôn Tử Nê, xã Lương Tài: “Theo cán bộ bảo là 30/8 là phải di dời, nhưng tái định cư thì chưa có, chưa được nhận. Họ bảo bây giờ cứ tìm nhà, tìm cửa trước đi đến hôm đấy thì phải di dời để họ lấy mặt bằng”.
Khi được hỏi về khu tái định cư, cô Nh. giải thích thêm: “Nghe nói là đất tái định cư họ đang san lấp cho mình, nhưng chưa xong gì cả nên họ chưa giao cho mình thôi. Khu tái định cư giờ họ đang san lấp đất, chưa có đường điện, đường nước. Khu tái định cư sẽ cùng thuộc xã đó, nhưng sẽ lùi ra khỏi khu vực sân bay.
Khu tái định cư thì cô có đi qua, cô được nhìn thấy rồi, chỉ có ngày nào cũng có ô tô người ta chở đất ở đâu về người ta lấp cho mình, thế thôi. Nhưng cũng chưa biết khi nào sẽ có tái định cư, cũng chỉ là lời nói suông thôi. Họ bảo là 30/7 sẽ có tái định cư cho mình nhưng cũng mờ mịt lắm, chưa biết được”.
Giá nhà leo thang
Cô Nh. kể: “Cô vẫn đang đi tìm nhà để thuê. Nhà cô đang tìm một căn nhà nho nhỏ nhưng giá cũng cao ấy.”
Cũng phải đối mặt với tình trạng giá nhà leo thang, chú Ng. cho biết: “Nhà chú cũng phải đang đi tìm nhà đây, cũng phải khốn khổ khốn nạn đi tìm nhà đây. Nhà bây giờ nó lấy giá cao, đắt lắm. Lúc trước nó chỉ có ba, bốn triệu, bây giờ nó toàn là tám, mười triệu thôi. Dân quá cực khổ. Một cái nhà cấp bốn bình thường cũng phải năm, sáu triệu. Mà còn một tháng nữa là phải giao mặt bằng, lúc đấy lại không có tiền. Bây giờ có trả cho người ta đồng nào để người ta đi thuê nhà đâu”.
Chị Th. cho biết: “Em đang đi tìm nhà đây, chị biết nhà nào cho thuê không? Nói chung là giá cho thuê bây giờ nhu cầu cao nên đắt lắm. Nhà cấp bốn bình thường đã là năm, bảy triệu rồi. Nhà tầng toàn là mười mấy triệu. Mà đấy là tiền nhà theo tháng, còn điện nước là riêng. Bây giờ đi làm hàng tháng mà có thuê tiền nhà cũng chết nữa.”
Làn sóng thanh lý đồ đạc: Cùng với đó, rất nhiều hội nhóm địa phương đã được lập ra để thanh lý đồ đạc để kịp di dời. Tại khu vực xã Lương Tài, nhiều danh khoản đã đến trực tiếp tại các gia đình thuộc khu vực giải phóng mặt bằng, quay video và giới thiệu thực tế các món đồ cần thanh lý.
Hồ sơ dự án: Sân bay Gia Bình là một trong những dự án sân bay có tốc độ xây dựng nhanh nhất hiện nay dù chỉ mới được phê duyệt chủ trương đầu tư vào giữa tháng 12/2025. Dự án này do Bộ Công an quản lý và được chia làm hai giai đoạn thi công chính (2025 – 2030 và 2031 – 2050) với hai năm đầu tập trung vào các công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027.
- Tổng diện tích đất thu hồi để làm dự án là gần 1.960 ha, ảnh hưởng tới khoảng 7.100 hộ gia đình và 118 tổ chức, trong đó dự kiến tái định cư cho khoảng 5.800 hộ.
- Dự án có tổng vốn đầu tư là khoảng 196.378 tỷ đồng do tập đoàn Masterise làm chủ đầu tư.
Hoàng Nam
Nguồn: luatkhoa.net
