Tư Liệu

Nho Giáo Và Trật Tự Xã Hội Đông Á (Nghiên Cứu Lịch Sử)

27/11/2025

Nho giáo thiết lập trật tự theo mô hình quan hệ trên-dưới tuyệt đối, trong đó trung thành là đạo lý và tập quyền là điều tự nhiên. Không có tư duy về kiểm soát quyền lực, phân quyền, hay quyền lực thuộc về dân. Thay vào đó, chỉ có niềm tin rằng vua hiền thì thiên hạ thịnh, vua bạo thì thiên hạ loạn. Đánh giá không dựa trên cấu trúc quyền lực mà dựa trên đạo đức cá nhân của người đứng đầu.

Thoát Á Luận (Fukuzawa Yukichi)

28/10/2025

Nhằm thực hiện sách lược của chúng ta thì chúng ta không còn thời gian chờ đợi sự khai sáng của các nước láng giềng Châu Á để cùng nhau phát triển được mà tốt hơn hết chúng ta hãy tách ra khỏi hàng ngũ các nước Châu Á, đuổi kịp và đứng vào hàng ngũ các nước văn minh phương Tây. Chúng ta không có tình cảm đối xử đặc biệt gì với hai nước láng giềng Trung Quốc và Triều Tiên cả, chúng ta hãy đối xử với hai nước như thái độ của người phương Tây đối xử.

Những vết nứt trong nền kinh tế chiến tranh của Nga (Alexandra Prokopenko)

24/10/2025

Để duy trì cuộc chiến với Ukraine, Nga đã quân sự hóa nền kinh tế. Dù – trái với quan niệm phổ biến ở nước ngoài – nền kinh tế Nga chưa hoàn toàn sẵn sàng cho thời chiến, nhưng Điện Kremlin vẫn mạnh tay đầu tư vào các nhà máy vũ khí và bắt đầu giao thương nhiều hơn với Trung Quốc để né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây. Trong ba năm qua, nền kinh tế Nga đã vượt xa hầu hết các dự báo nhờ chi tiêu chính phủ mạnh tay, giá hàng hóa xuất khẩu cao, và trình độ quản lý kinh tế điêu luyện.

Lính thợ Đông Dương ở Bergerac thoát khỏi vô danh sau hơn nửa thế kỷ (RFI)

Trong số 20.000 người Việt Nam được đưa đến Pháp làm việc trong giai đoạn 1940-1944, khoảng 4.000 được đưa đến làm việc tại nhà máy thuốc súng ở Bergerac, sau đó bị đưa đi làm thuê trong các trang trại quanh vùng sau khi chính phủ Vichy hợp tác với Đức. Họ sống như bị giam lỏng trong trại, thiếu ăn, bệnh tật do điều kiện sống khổ cực, bị phân biệt đối xử. Họ bị kẹt ở “Mẫu quốc” vì cuộc kháng chiến chống Pháp nổ ra ở Việt Nam.

Liên Hợp Quốc ở tuổi 80: Khủng hoảng tài chính, tê liệt, nhưng vẫn không thể thay thế (Izabela Pereira Watts)

25/09/2025

Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sẽ triệu tập phiên họp thứ 80 vào tuần tới tại New York. Tuy nhiên, không khí hân hoan lại trở nên xa vời, kể cả với Ngày Quốc tế Hòa bình, được đánh dấu vào Chủ nhật, ngày 21 tháng 9. Thay vào đó, sự bất ổn sâu sắc trên toàn cầu ngày càng rõ rệt, với tỷ lệ xung đột vũ trang, thảm họa nhân đạo, biến đổi khí hậu, xói mòn dân chủ và việc các thể chế ngày càng kiệt sức. Mặc dù có những điểm yếu về cơ cấu, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vẫn là cơ quan đa phương duy nhất có đại diện phổ quát, nơi mỗi quốc gia trong số 193 thành viên đều có một phiếu bầu. Chủ đề năm nay, “Better Together: 80 Years and More for Peace, Development and Human Rights” (Cùng…

Sự trở lại của Nhà nước Hồi giáo (Caroline Rose & Colin P. Clarke)

23/09/2025

Chín tháng sau khi nhà độc tài lâu năm Bashar al-Assad bị phiến quân lật đổ, Syria đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức mới. Đất nước, hiện do nhóm phiến quân Hayat Tahrir al-Sham (HTS) lãnh đạo, đang phải giải quyết các cuộc xung đột giáo phái bạo lực liên miên, các cuộc không kích liên tiếp của Israel nhắm vào lãnh thổ Syria, và các tranh chấp nội bộ trong chính phủ mới. Thêm vào cảnh hỗn loạn này là sự trỗi dậy trở lại của một trong những thách thức dai dẳng nhất của Syria: Nhà nước Hồi giáo, hay còn gọi là ISIS.

Suy nghĩ về một bài ca dao và thái độ của người dân trước thời cuộc (Nghiên Cứu Lịch Sử)

20/09/2025

Chúng ta vẫn có thể thua Pháp vì trình độ phát triển của họ lúc bấy giờ hơn hẳn ta nhưng thua như kiểu vua quan nhà Nguyễn là một nỗi nhục lớn lao mà không nên quên. Bởi vì nếu quên, nếu cố tình không sòng phẳng với lịch sử có thể dân tộc Việt Nam lại lặp lại sai lầm tương tự trong tương lai.

13/09/2007: Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa được thông qua (Nghiên Cứu Quốc Tế)

13/09/2025

Vào ngày này năm 2007, Liên Hiệp Quốc đã thông qua Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa. Tuyên bố này – xác định quyền của các cộng đồng bản địa trên thế giới được sống theo lối sống riêng của họ và cấm mọi hành vi phân biệt đối xử với họ – là một bước ngoặt đối với các nhóm thường phải đấu tranh để có tiếng nói trên trường quốc tế.

Chùa Long Hổ Cao Hùng

Đi thăm con rồng Đài Loan (Nguyễn Gia Kiểng)

09/09/2025

Tôi vốn không thích con rồng. Tôi thấy nó hình thù gớm ghiếc chẳng có gì là mỹ thuật. Cũng chẳng ai cho nó là thông minh, sáng tạo hay phúc đức. Tôi thăm Đài Loan không phải vì nó được coi là một con rồng của Châu Á mà vì tôi là người Việt Nam, và một người Việt Nam có rất nhiều điều để suy nghĩ trên đất nước này, đặc biệt là vào năm nay 2025.

Thư của vợ chồng Nông Thị Vàng (*) – Tư liệu lịch sử

(*) Nông Thị Vàng là em họ của Nông Thị Xuân-mẹ của Nguyễn Tất Trung-, Nguyễn Tất Trung là con của Nguyễn Tất Thành HCM. Trong thư của anh thương binh, họ Nông viết nhầm là họ Nguyễn. Cao Bằng ngày 29 tháng 7 năm 1983. Kính gởi Ông Nguyễn hữu Thọ, Chủ tịch quốc hội nước Cộng Hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Tôi là một thương binh đã 25 năm nay vô cùng đau khổ, không dám hé răng với ai. Không phải chỉ vì vết thương bom đạn, chiến tranh mà là một vết thương lòng vô cùng nhức nhối. Nay tôi sắp được từ giã cái xã hội vô cùng đen tối này đi sang thế giới khác, tôi phải chạy vạy rất khó khăn mới viết được bức thư này lên Chủ tịch, hy vọng ông còn lương tri, lương tâm đem ra ánh…