Hình tư liệu: Một cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc trước lãnh sự quan Trung Quốc tại Makati, Philippines, ngày 12/07/2021, nhân 5 năm Tòa Trọng tai Quốc tế La Haye ra phán quyết bác bỏ yếu sách của Trung Quốc tại Biển Đông,. AP – Aaron Favila
Tuyên bố chung của 14 nước (Mỹ, Anh, Philippines, Nhật Bản, Úc, New Zealand, Canada, Đức, Ý, Estonia, Latvia, Litva, Roumanie và Slovenia), do Mỹ dẫn đầu, nêu rõ : « Chúng tôi tái khẳng định phán quyết của Tòa Trọng Tài, theo đó, không có cơ sở pháp lý nào cho các yêu sách mở rộng hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông, bao gồm cả những yêu sách dựa trên “quyền lịch sử” ». 14 nước cũng lên án các hành động « gây mất ổn định » tại vùng biển đang tranh chấp, đe dọa ổn định của khu vực. Còn tuyên bố của Liên Hiệp Châu Âu tái khẳng định phán quyết của Tòa Trọng Tài là « quyết định mang tính bước ngoặt trong việc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình ».
Theo AP, những tuyên bố trên được đưa ra nhân kỷ niệm 10 năm phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye ngày 12/07/2016. Chiểu theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), « không có cơ sở pháp lý nào để Trung Quốc tuyên bố quyền lịch sử đối với các nguồn tài nguyên » ở Biển Đông nằm ngoài phạm vi lãnh hải thông thường được công nhận theo Công ước. Những phán quyết này « có giá trị pháp lý ràng buộc ».
Tuy nhiên, ngày 12/07, một lần nữa, Trung Quốc tuyên bố « không chấp nhận cũng như không công nhận » phán quyết, bị Bắc Kinh coi « vô hiệu và không có giá trị ràng buộc ». Trung Quốc tiếp tục bảo vệ các yêu sách đối với hầu hết toàn bộ Biển Đông – tuyến đường thương mại huyết mạch của thế giới, bất chấp tuyên bố chủ quyền của nhiều nước Đông Nam Á (Việt Nam, Philippines, Malaysia…).
Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) được coi là văn bản pháp lý điều chỉnh các đại dương và vùng biển trên thế giới, có hiệu lực từ năm 1994, được 170 quốc gia phê chuẩn, trong đó có Trung Quốc và Philippines. Năm 2013, Trung Quốc từ chối tham gia vụ kiện trọng tài do Philippines khởi xướng, sau một cuộc đối đầu căng thẳng tại bãi cạn Scarborough, bị Trung Quốc chiếm giữ từ năm 2012.
Thu Hằng
Nguồn: www.rfi.fr
