(VNTB) – Huệ Như phải đối mặt với sự quấy rối ngay cả sau khi được trả tự do
Nhà hoạt động chống tham nhũng và cựu tù nhân chính trị người Việt Nam Đặng Thị Huệ, biệt danh Huệ Như, đã phát biểu về nhân quyền và tình trạng tự do ở Việt Nam tại Hội nghị Thượng đỉnh Geneva về Nhân quyền và Dân chủ vào ngày 18 tháng 2.
Hội nghị Thượng đỉnh Geneva là sự kiện thường niên do khoảng 25 tổ chức tổ chức vào đêm trước phiên họp thường niên chính của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc.
Sự tham gia của Huệ Như tại hội nghị thượng đỉnh là một thắng lợi lớn không chỉ cho chiến dịch thúc đẩy nhân quyền ở Việt Nam mà còn cho chính bà, người đã phải chịu đựng nhiều năm bị bức hại vì cam kết bảo vệ công lý xã hội.
Huệ Như từng là giáo viên trường công lập trong 16 năm. Năm 2018, bà tham gia một phong trào toàn quốc chỉ trích các dự án thu phí đường bộ tham nhũng (BOT bẩn). Các hoạt động vận động trực tuyến và ngoại tuyến của bà đã khiến chính quyền và các công ty tư nhân sân sau phẫn nộ, dẫn đến việc bà bị giam giữ từ năm 2019 đến năm 2023. Bà tiếp tục hoạt động sau khi được trả tự do. Bà bị bắt cóc vào tháng 5 năm 2024 nhưng đã tìm cách trốn thoát sang Thái Lan. Từ tháng 6 năm 2025, bà là người tị nạn chính trị ở Đức.
Trong bài phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Geneva, bà đã chia sẻ lý do lên tiếng ngay cả khi đang sống lưu vong:
“Tôi đang kể câu chuyện của chính mình, một nạn nhân của chế độ độc tài, và mong muốn của tôi là không bị bịt miệng. Bởi vì khi một người bị buộc phải sống lưu vong chỉ vì lên tiếng, đó không chỉ là sự thất bại của một quốc gia, mà còn là một thử thách đối với lương tâm của cộng đồng quốc tế.”
Bà kể lại việc bị quấy rối khi bắt đầu chỉ trích việc lạm dụng quyền lực vào năm 2018 và 2019.
“Những lời chỉ trích thường xuyên và yêu cầu minh bạch của tôi đã bị buộc tội. Tôi bị họ theo dõi. Công an triệu tập tôi để thẩm vấn. Tôi bị thẩm vấn liên tục.”
Bà cho biết quyền được xét xử công bằng của mình đã bị vi phạm trong phiên tòa xét xử bà.
“Trong phiên tòa, có bốn luật sư đã bào chữa cho tôi, nhưng tòa không cho phép tôi hoặc luật sư của tôi phát biểu. Phiên tòa công khai, nhưng có hàng trăm công an đã ngăn cản gia đình, bạn bè và những người ủng hộ tôi tham dự. Họ gây nhiễu tín hiệu điện thoại di động trong toàn bộ khu vực phòng xử án. Tòa án đã tuyên án một bản án vi hiến, một bản án không chỉ tước đoạt tự do cá nhân của tôi mà còn gửi đi một thông điệp lớn hơn: Công dân bị cấm lên tiếng.”
Bà nhớ lại rằng sau khi được thả khỏi tù, chính quyền không chỉ nhắm vào bà mà còn cả bạn bè và các nhà hoạt động đồng nghiệp của bà. “Lực lượng an ninh trên khắp Việt Nam đã không ngừng truy đuổi tôi,” bà nói. “Những người bạn của tôi, những người đã lên tiếng cùng tôi, cũng bị liên lụy. Người bị ảnh hưởng nặng nhất đã bị giam giữ ba ngày và bị đánh bằng dùi cui điện đến bất tỉnh.”
Trong một cuộc phỏng vấn qua email với Global Voices, Huệ Như đã chia sẻ về hành trình của mình từ Việt Nam đến Geneva: “Hành trình đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền của tôi không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà còn là lời nhắc nhở rằng tự do và phẩm giá con người luôn đáng được bảo vệ.”
Nhìn lại kinh nghiệm của chính mình, bà đã đưa ra lời khuyên này cho những người hoạt động nhân quyền khác:
“Nếu bạn dám đấu tranh cho người khác, hàng triệu người khác sẽ đến đứng về phía bạn.
Ngay cả trong những thời điểm nguy hiểm nhất, tôi cũng không ngừng hoạt động, thậm chí còn mở rộng phạm vi và tăng cường sự hiện diện trực tuyến của mình, bất chấp nguy hiểm, tìm kiếm các mối liên hệ và sẵn sàng liên hệ với các tổ chức nhân quyền để tiếng nói của tôi được lắng nghe.”
Hoạt động của Huệ Như và sự đe dọa do nhà nước hậu thuẫn mà bà phải đối mặt đã thu hút sự chú ý toàn cầu trong những năm gần đây. PEN America đã đưa ra tuyên bố vào năm 2024 bày tỏ sự đoàn kết với Huệ Như.
Vụ đàn áp Đặng Thị Huệ là lời nhắc nhở rõ ràng về những rủi ro mà những người ở Việt Nam dám lên tiếng và thách thức chế độ độc tài phải đối mặt. Không ai nên bị đe dọa hay trả thù vì bày tỏ quan điểm của mình, dù trực tuyến hay ngoại tuyến.
Trong một cuộc phỏng vấn qua email, Michel Trần Đức, giám đốc vận động chính sách của tổ chức nhân quyền Việt Tân, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hiện diện của Huệ Như tại Hội nghị thượng đỉnh Geneva.
Bên ngoài Việt Nam, các vụ vi phạm nhân quyền do chính quyền Việt Nam gây ra phần lớn không được công chúng biết đến. Đối với đại đa số mọi người, Việt Nam là một điểm đến du lịch nổi tiếng, hoặc thậm chí là một nơi để kinh doanh. Do đó, điều quan trọng là phải làm sáng tỏ hoàn cảnh của các nạn nhân của chế độ và buộc những người chịu trách nhiệm phải chịu trách nhiệm. Hội nghị thượng đỉnh Geneva về Nhân quyền và Dân chủ là một diễn đàn vô giá để cho các nạn nhân có tiếng nói, chia sẻ câu chuyện của họ, thừa nhận nỗi đau khổ của họ và đảm bảo họ nhận được sự hỗ trợ xứng đáng.
Mặc dù đang sống lưu vong, Huệ Như vẫn gặp nguy hiểm do các vụ đàn áp xuyên quốc gia được cho là do lực lượng nhà nước Việt Nam gây ra.
_______________________
Nguồn:
Global Voices – From Vietnam to Geneva, activist Huệ Như fights for freedom and human dignity
vietnamthoibao.org
