Chủ nghĩa đế quốc

Các nhà nghiên cứu chỉ ra một tập hợp yếu tố đặc thù xuất hiện tại Tây Âu, bao gồm Cách mạng Khoa học với nền tảng thực nghiệm, hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ và pháp quyền, thị trường tài chính sơ khai cho phép huy động vốn linh hoạt, và đặc biệt là áp lực cạnh tranh liên tục giữa các quốc gia. Không có đế chế nào đủ mạnh để áp đặt sự ổn định lên toàn lục địa, mỗi nước buộc phải không ngừng cải tiến để tồn tại. Ngược lại, sự ổn định mà các đế chế lớn như nhà Thanh hay Ottoman mang lại chính là điểm yếu về lâu dài: thiếu đối thủ cạnh tranh ngang tầm, động lực đổi mới triệt để cũng biến mất.