Chung Một Giấc Mơ? (Nguyễn Gia Kiểng)

Làm thế nào để có một giấc mơ Việt Nam chung thay vì mỗi người một giấc mơ riêng? Không khó. Cái khó là phải mơ. Nếu mỗi người tạm từ bỏ cái tôi để trở về với mình và thành thực nghĩ về những gì mà mình có thể mơ ước cho đất nước Việt Nam rồi viết ra giấc mơ Việt Nam của mình họ sẽ thấy giấc mơ đó không khác bao nhiêu giấc mơ của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên. Nguyễn Gia Kiểng Một người bạn hỏi tôi “tại sao các vị lại kết thúc dự án chính trị của các vị bằng chương “Chung một giấc mơ Việt Nam”. Các ngài định đấu tranh hay mơ mộng?” Không biết anh hỏi thực hay hỏi đùa nhưng những từ “các vị”, “các ngài” chắc chắn cũng có hàm ý trêu chọc là chúng tôi, Tập…

Bài học chính trị lớn từ nước Pháp (Nguyễn Gia Kiểng)

Chưa bao giờ nước Pháp có một cuộc thảo luận chính trị lớn và kéo dài như thế. Tuy vậy tất cả các bạn Pháp của tôi, kể cả những trí thức quan tâm đến tình hình chính trị, đều có cùng một câu trả lời khi tôi hỏi họ đã ghi nhận được những gì qua cuộc thảo luận này. Họ đều nói “không có gì hết”, rien du tout. Con voi đã đẻ ra con chuột. Có một cái gì đó rất không bình thường cần được nhìn rõ.

Một dịp để thảo luận và khẳng định lẽ phải và niềm tin (Nguyễn Gia Kiểng)

Bản “Yêu sách tám điểm năm 2019” (sau đây gọi là Yêu Sách 2019) khởi động trong những ngày cuối năm đã được sự hưởng ứng của gần 2000 cá nhân và hơn 20 tổ chức. Sự hưởng ứng đông đảo này là một kết quả khả quan chứng tỏ bản yêu sách đã có những đòi hỏi tích cực đáp ứng với nhu cầu của đất nước. Tuy vậy nó đã nhanh chóng chìm vào im lặng. Nó đã không tạo ra được một sức bật hay đánh dấu được một bước tiến trong cuộc vận động dân chủ hóa đất nước. Tại sao? 

chủ nghĩa dân túy

Ông Võ Văn Thưởng muốn chống cái gì? (Hồng Việt)

Giải pháp thực sự để ngăn chặn chủ nghĩa dân túy là phải có một đội ngũ trí thức chính trị, những người có hiểu biết về bối cảnh trong nước và quốc tế, về những vấn đề đang và sẽ đặt ra cũng như cách giải quyết. Những người này phải tạo thành tụ điểm qui tụ những người còn quan tâm đến đất nước và từ đó mở ra các cuộc thảo luận chính trị nghiêm chỉnh nhằm nâng cao trình độ nhận thức chính trị của quần chúng.

Tại sao chủ nghĩa dân túy tái phát và đe dọa thế giới? (Nguyễn Gia Kiểng)

Các chính quyền dân túy chỉ có thể thất bại vì lý do hiển nhiên là không thể có những giải pháp đơn giản cho những vấn đề phức tạp. Chủ nghĩa dân túy đang là một vết thương lớn của thế giới. Rất đáng lo ngại, bởi vì đặc tính chung của các lực lượng dân túy là chúng bất chấp các giá trị đạo đức, bất chấp nhân quyền và bất chấp thế giới, những lý do dẫn đến xung đột, bế tắc và chiến tranh. 

Nghề Luật, Lý Kẻ Mạnh Và Sống Xứng Đáng (Nguyễn Gia Kiểng)

Cứu cánh của nghề luật sư là bảo vệ công lý, nghĩa là góp phần để luật pháp ngày càng thể hiện lẽ phải một cách đúng hơn và được thi hành một cách trung thực hơn, nhưng cho đến một ngày gần đây tập thể luật sư đã làm gì? Đã có bao nhiêu luật sư lên tiếng về sự mơ hồ và tùy tiện của các điều 79, 88, 258 của bộ luật hình sự? Đã có bao nhiêu luật sư lên tiếng phản bác những phiên tòa bịp bợm được dàn dựng lên để bách hại những người đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền?

Về Một Mal Français (Nguyễn Gia Kiểng)

Với Giscard, nước Pháp thực sự đi vào một kỷ nguyên mới : kỷ nguyên của các cấp lãnh đạo chính trị ”đẹp trai, con nhà giàu, học giỏi”. Dù Giscard đã thất cử và thôi cầm quyền từ 21 năm nay, có thể nói nước Pháp vẫn chưa ra khỏi thời đại Giscard, một thời đại mà người ta có thể đánh giá một cách ngắn gọn là thời đại tôn sùng bằng cấp.

Tại sao đối lập dân chủ Việt Nam không thuyết phục? (Nguyễn Gia Kiểng)

Đối lập dân chủ không thuyết phục vì thiếu một dự án chính trị nghiêm túc vạch ra hình ảnh của một nước Việt Nam đáng mơ ước mà chúng ta có thể và sẽ xây dựng trong tương lai cùng với những cố gắng trên mỗi chặng đường phải vượt qua để thắng được sự ngoan cố của Đảng Cộng Sản và đạt tới tương lai đó.

Từ Plato, Aristotle đến Từ Huy, Thu Dung (Nguyễn Gia Kiểng)

Hai cô Từ Huy và Thu Dung đã nhìn thấy hiện tượng nhưng chưa nhìn thấy nguyên nhân. Sự dũng cảm không phải là một giá trị đạo đức cấp một, nghĩa là tự nhiên và phải có sẵn, mà chỉ là một giá trị cấp hai, nghĩa là có thể do một điều kiện nào đó mà có hay không có. Do đó muốn trị bệnh hèn phải trị tận gốc. Mắng nhiếc không đủ.

Obama tại Cairo: dân chủ ở mức độ zero (Nguyễn Gia Kiểng)

Nhân loại, sau nhiều đấu tranh cam go và những hy sinh lớn, đã vượt qua được mức độ lãng mạn và nguyên tắc, mức độ zero, để đạt tới một định nghĩa tương đối rõ ràng cho một chế độ dân chủ: đó là một chế độ ít nhất bảo đảm tự do ngôn luận và báo chí, tự do thành lập và tham gia các tổ chức kể cả các chính đảng, tự do bầu cử và ứng cử. Đó là định nghĩa của dân chủ đã được quy định trong bản tuyên ngôn quốc tế nhân quyền, thành phần của hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Vài ghi chú về chủ nghĩa cá nhân (Nguyễn Gia Kiểng)

Loài người, từ khi biết sống có tổ chức cho đến thế kỷ 18 đã chỉ biết có chủ nghĩa tập thể mà thôi. Trong mọi tổ chức xã hội trên khắp thế giới cho đến lúc đó tập thể là tất cả, và tập thể thường thường thể hiện qua người cầm quyền tự phong cho mình vai trò đại diện, cá nhân không có vai trò nào cả ngoài vai trò của một bộ phận trong tập thể và có thể bị hy sinh vì quyền lợi của tập thể. Như vậy chủ nghĩa tập thể không có gì mới, nó chỉ là công thức tổ chức sống chung rất cổ xưa. Điều thực sự mới là chủ nghĩa cá nhân.

Một ý kiến về lịch sử (Nguyễn Gia Kiểng)

Chúng ta là một dân tộc không có triết gia và tư tưởng gia vì thế chúng ta không chủ động được lịch sử và số phận của chúng ta. Văn hóa của chúng ta là kết hợp của nếp sống phù sa – lúa nước và văn hóa Khổng giáo mà kẻ thống trị phương Bắc áp đặt trong hàng ngàn năm. Chúng ta đã không xây dựng ra nền văn hóa đó bằng cố gắng tư tưởng của chính mình và cũng không thay đổi nó. Văn hóa của ta không thay đổi cho nên ta không có lịch sử đúng nghĩa.

Nghĩ về những đất nước không thành (Nguyễn Gia Kiểng)

Tôi không quen biết ai tại nước Mexico này và cũng không có nhu cầu du lịch. Tôi đến đây vì từ nhiều năm rồi tôi vẫn tự nhủ thế nào cũng phải đi Mexico ít nhất một lần cho biết. Vì hai lý do. Lý do thứ nhất là để được nhìn tận mắt một kỳ quan của sự nghịch lý. Tại sao một thành phố thành lập trên cao độ hơn 2000 mét, không gần bờ biển và cũng không có dòng sông nào chảy qua lại có thể là thành phố lớn nhất, ít nhất đông dân nhất, thế giới từ hơn sáu thế kỷ qua? Lý do thứ hai, quan trọng hơn nhiều, là để tìm câu trả lời cho một câu hỏi tình cờ nẩy ra trong óc tôi và ngày càng gây khó chịu: tại sao nhiều người, nhà báo cũng như nhà chính trị, lại nói Mexico là một failed state?