Ít ai có thể nghĩ, nhà văn Nguyên Ngọc, công thần của chế độ, đang bị cơ quan an ninh thời “kỷ nguyên mới vươn mình”, giam lỏng tại nhà vào những ngày cuối cùng của cuộc đời ông.
Tôi biết đến ông Nguyên Ngọc từ hồi bé xíu qua truyện ngắn Rừng Xà Nu. Câu chuyện của ông viết về cuộc đấu tranh của dân làng Xô Man trong “kháng chiến chống Mỹ”. Mấy chục năm trôi qua, tôi vẫn nhớ mãi những nhân vật trong chuyện này: tấm gương can đảm của “Tnú”, “cụ Mết”, và cả sự tàn ác của “thằng Dục”.
Tác giả xây dựng câu chuyện về cuộc đời bi tráng của Tnú, hình ảnh anh hùng đại diện cho cộng đồng, kết hợp khuynh hướng sử thi bi tráng quen thuộc trong văn hoá Tây Nguyên. Thực tế mà nói, Rừng Xà Nu không chỉ là truyện ngắn, đây là cách thức tuyên truyền xách động đồng bào Tây Nguyên chống lại chế độ Việt Nam Cộng Hoà.
Sau này, khi lên tiếng cho bất công xã hội, tôi được biết Nhà văn Nguyên Ngọc và nhiều nhân sĩ tri thức cũng lên tiếng đòi dân chủ đất nước. Đương nhiên ông và các cộng sự cùng bị công an xếp vào diện phản động giống như tôi. Tôi cứ nghĩ, khi nào có dịp gặp sẽ hỏi ông, liệu “thằng Dục” có thực sự tàn ác như ông mô tả. Tiếc là không có dịp!
Tôi nghĩ, có lẽ không có hình ảnh nào buồn hơn Nguyên Ngọc lúc này. Tưởng tượng, nỗi buồn đang vây lấy hình bóng một cụ già đau yếu bị cô lập trong chính ngôi nhà của mình. Đó còn có thể là nỗi tiếc nuối về một cuộc đời đã tận hiến cho một chế độ độc tài, để rồi cuối đời, khi nhận ra đất nước thực sự cần dân chủ, thì dường như đã quá muộn màng.
Tiếc cho người trí thức từng dùng ngòi bút để tạc nên những bài ca hùng tráng, ngợi ca lý tưởng cộng sản như: Đất Nước Đứng Lên hay Rừng Xà Nu. Vậy mà, cuối đời ông lại rơi vào những nốt lặng buồn bã và cay đắng.
Cầu chúc ông sẽ lại khoẻ mạnh!
Nguyễn Văn Tráng
Nguồn: www.facebook.com
