ngày 640,
Quân Nga bắt một công dân Mỹ, giam hơn bốn năm. Putin ra lệnh thả người, lập tức được người của Trump phong danh hiệu “nhà nhân đạo”.
Hóa ra, con đường ngắn nhất để trở thành nhà nhân đạo là trả lại người mà chính mình đã tống vào tù.
Ngày 21/10, tại St. Petersburg, Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Trump, hết lời cảm ơn Putin vì trả tự do cho Stephen Hubbard, một công dân Mỹ 74 tuổi. Ông còn trịnh trọng bày tỏ, “Ngài cũng là một nhà nhân đạo, thưa ngài. Tôi xin bày tỏ sự kính trọng.”
Hubbard, một cựu giáo viên Mỹ sống nhiều năm ở Ukraine, bị quân Nga bắt tại Izyum năm 2022. Moscow cáo buộc ông chiến đấu cho Ukraine và kết án gần bảy năm tù.
Ông phủ nhận, gia đình phủ nhận, luật sư phủ nhận. Bộ Ngoại giao Mỹ xác định đây là trường hợp giam giữ oan sai.
Nga bắt người. Nga giam người. Nga thả người. Rồi được cảm ơn vì lòng nhân đạo. Một quy trình khép kín hoàn hảo. Chỉ còn thiếu khâu trao huân chương.
Ghi nhận Putin có một hành động có tính nhân đạo khác xa với việc phong ông thành “nhà nhân đạo”. Một quyết định trả tự do không thể thay thế cả bản lý lịch.
Trump tuyên bố Mỹ không phải trao đổi tù nhân để Hubbard được thả. Nhưng chính ông cũng nói Hubbard sẽ không được phóng thích nếu Washington không ngăn các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga có hiệu lực.
Đặc phái viên của Trump gọi Putin là nhà nhân đạo. Nhưng bà Patricia Hubbard Fox, chị gái của chính người vừa được thả, lại gọi Putin là ‘kẻ độc ác’.
Cùng một Putin, nhưng hai người nhìn thấy hai thứ rất khác nhau. Việc thả một người không đủ để xóa đi những gì đã xảy ra với hàng vạn người khác.
Bởi ngoài Hubbard, bao nhiêu sinh mạng, gia đình phải trả giá vì những hành động của Putin.
Cuộc chiến do Putin phát động đã khiến hàng trăm nghìn binh sĩ Nga và Ukraine thiệt mạng, cùng vô số thường dân phải trả giá. Cùng nhiều thành phố bị san phẳng, những gia đình tan tác và những cuộc đời không còn cơ hội trở lại như trước.
Ukraine ghi nhận hơn 20.000 trẻ em bị trục xuất hoặc cưỡng bức di dời. Đến nay chỉ một phần nhỏ được trở về. Nhiều em bị tách khỏi gia đình và đưa vào các chương trình đồng hóa văn hóa Nga.
Chính vì vấn đề này mà Tòa án Hình sự Quốc tế đã phát lệnh bắt Putin từ tháng 3/2023.
Một người Mỹ được trả tự do và Putin lập tức thành nhà nhân đạo. Vậy gần hai vạn đứa trẻ Ukraine chưa trở về với cha mẹ thì nên dùng danh hiệu nào cho ông?
Ngay cả người Cộng hòa cũng không nuốt nổi lời khen ấy. Thượng nghị sĩ Thom Tillis thốt lên, “WTF, Steve?”. Còn thượng nghị sĩ John Cornyn phản bác, “Không. Putin là một kẻ giết người máu lạnh.”
Ngoại giao cần mềm dẻo. Nhưng mềm dẻo đến mức gọi Putin là “nhà nhân đạo” thì có lẽ đó không còn là ngoại giao nữa, mà là tẩy trắng.
Nếu tiêu chuẩn nhân đạo thật sự thấp đến vậy, thế giới từ nay sẽ có thêm một con đường ngắn để lấy danh hiệu, bắt người trước, rồi thả dần từng người một.
Rứa hỷ!
Võ Ngọc Ánh
