Có một điều chắc chắn rằng, sau một năm ông Tô Lâm hô hào mở ra kỷ nguyên mới, sự ủng hộ dành cho ông có lúc đã lên cao từ một bộ phận nhân sĩ trí thức cấp tiến còn nuôi hy vọng chế độ Cộng Sản Việt Nam (CSVN) có thể cải tổ. Nhưng để rồi, uy tín của ông rơi xuống rất thấp đến mức bị chống đối ngay trong chính nội bộ Đảng Cộng sản.
Một trong những nguyên nhân chính là ông Tô Lâm đã gặp thất bại trên mọi địa hạt. Khi ông đề ra chính sách kinh tế tư nhân thì tiểu thương, các hộ kinh doanh đóng cửa hàng loạt dưới tác động của những quy định hà khắc về thuế và tình trạng xấu đi về kinh tế – xã hội.
Khi chính quyền ông Tô Lâm – Phạm Minh Chính đưa ra những gói bơm tiền vào kinh tế thì thị trường bất động sản cũng có tín hiệu sụp đổ sau một thời gian giá đất được bơm thổi.
Nguyên nhân căn bản nhất là ông Tô Lâm đã xác định sai “động lực” phát triển kinh tế – xã hội đất nước trong một giai đoạn mới.
Thứ nhất, giá đất từng là đòn bẩy của mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khi kinh tế mở mang sau chính sách Đổi Mới thì giá đất cũng tăng lên chóng mặt và kéo theo giá trị của nền kinh tế. Nhưng nó cũng đã tạo ra phong trào dân oan, tình trạng khốn khó của người lao động vì không mua được nhà ở. Nếu họ cố tạo tăng trưởng ảo bằng việc đẩy giá đất, chắc chắn sự bất mãn trong xã hội sẽ bị đẩy lên cực điểm.
Khi những “cỗ máy tăng trưởng” cũ đã hỏng hóc, việc cố tình bắt nó phải hoạt động chỉ làm vấn đề càng thêm trầm trọng!
Thứ hai, để khai phá sự đổi mới sáng tạo và sự gắn bó của người Việt Nam với đất nước Việt Nam, đất nước cần sự cởi mở, bao dung mà chỉ có một thể chế dân chủ đa nguyên mới có thể đem lại.
Tuy nhiên, tiến trình cáo chung của chế độ đã buộc họ phải đi về chế độ công an trị để duy trì sự tồn tại gượng gạo của chế độ trước những đòi hỏi ngày càng lớn về dân chủ tại Việt Nam. Khi một chế độ đã mục ruỗng và không còn có lý do để tồn tại, con đường của nó tự nhiên sẽ đi ngược với hướng đi chung của đất nước.
Và khi mô hình kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa đã đi đến giới hạn những gì nó có thể đạt được, đây cũng là thời điểm để nhắc lại một thực tế: Chưa một chế độ độc tài nào vượt qua bẫy thu nhập trung bình. Mục tiêu vượt qua bẫy thu nhập trung bình nhưng vẫn duy trì độc tài là không thể thực hiện được.
Tuy vậy, với thu nhập bình quân đầu người còn ở mức dưới 5.000 USD, Việt Nam còn rất xa mức thu nhập trung bình hiện nay là 15.000 USD. Chúng ta vẫn đang ở phần dưới của đáy vực.
Nhưng chỉ trong hơn một năm, chế độ CSVN đã đưa đất nước lún sâu vào cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội, tình hình nội bộ chế độ thì đang chìm trong không khí đấu đá đến tan nát. Lúc này, dân chủ hóa đất nước là lối thoát duy nhất và rõ ràng nhất để đưa đất nước dần phục hồi và có thêm sinh khí mới để tiếp tục phát triển và vươn lên trong một thế giới đang ngày càng biến động và cạnh tranh gay gắt!
(tổng hợp)
