Vô Minh Thể Chế: Cơ Chế Nhận Thức, Công Cụ Quyền Lực Và Giới Hạn Cải Cách Ở Việt Nam (Phan Thiên Ý)

Khác với cách hiểu truyền thống xem vô minh là hạn chế cá nhân về tri thức, cách tiếp cận thể chế nhấn mạnh rằng sự thiếu minh bạch, giới hạn tiếp cận thông tin và kiểm soát diễn ngôn có thể trở thành đặc tính cấu trúc của một hệ thống quyền lực. Khi đó, vô minh không còn là vấn đề của năng lực từng cá nhân, mà là sản phẩm của cách thức tổ chức quyền lực và quản trị thông tin.

Vô Minh Thể Chế: Đường Lối Cải Cách Và Khả Năng Chuyển Hóa Trong Mô Hình Toàn Trị (Phan Thiên Ý)

Nếu “vô minh thể chế” được xác định là biến số cấu trúc gắn với cách tổ chức quyền lực và quản trị thông tin, thì câu hỏi tiếp theo có tính hệ quả là: cải cách cần được định nghĩa như thế nào để có thể tác động vào chính biến số ấy?

Những Lập Luận Phản Bác Quan Điểm “Vô Minh Thể Chế” – Và Vì Sao Chúng Chưa Đủ (Phan Thiên Ý)

Khái niệm “vô minh thể chế” – hiểu như tình trạng thiếu hụt thông tin đa chiều và hạn chế phản biện do cấu trúc quyền lực tạo ra – thường vấp phải một số phản bác. Những phản bác này không chỉ xuất phát từ giới hoạch định chính sách, mà còn từ các học giả, nhà bình luận theo quan điểm bảo vệ mô hình tập trung quyền lực. Để thảo luận nghiêm túc, cần trình bày đầy đủ các lập luận phản bác trước khi xem xét giới hạn của chúng.

Hungary – Tự Do Và Ái Tình (Đinh Hoàng Thắng)

Có lẽ bài học thú vị nhất của câu chuyện Hungary là nó không chỉ nói về Dân tộc Hungary. Nó nói về số phận của mọi xã hội hậu cộng sản. Nó cho thấy dân chủ không phải con đường một chiều. Một quốc gia có thể tiến lên rồi lại trượt lùi. Có thể gia nhập châu Âu rồi lại rơi vào bóng tối của chủ nghĩa dân túy. Nhưng Hungary cũng cho thấy một chân lý khác: Không có hệ thống nào có thể khóa chặt tương lai mãi mãi.

Thịt Người: “Xích Lão Vệ Binh” Và “Giáo Phái An Ninh” (Nguyễn Hoàng Văn)

Người Việt hiện tại vốn đã bị xem là ác. Tuy nhiên cái ác này sẽ còn trầm trọng hơn khi, càng được giáo phái an ninh trọng dụng, đám chỉ điểm viên, đấu tố viên và khủng bố viên lão làng càng cậy vào tuổi tác và những khổ lao của mình để lộng hành. Con đường phát triển của đất nước, do đó, không chỉ bị ngáng trở bởi não trạng tiểu nông mà còn bị đè nén bởi đầu óc giáo phái.

Sài Gòn: Chiến Tranh, Hoà Bình Và Ước Mơ Của Tôi (Bùi Văn Phú)

Năm mươi năm qua, tôi theo dõi sinh hoạt chính trị và nhân quyền quê nhà. Năm mươi năm Sài Gòn đổi tên, Thành phố Hồ Chí Minh đã mở rộng ra đến vùng biển, phường Sài Gòn giờ có nhiều nhà cao tầng, nhiều xe hơi trên phố, nhưng ở mặt khác của cuộc sống, đến nay câu đồng dao mà người Sài Gòn từ lâu truyền khẩu cho nhau vẫn còn là hiện thực: Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý/ Đồng Khởi vùng lên mất Tự Do.

Vụ Nguyễn Thành Nam Và Màn Kịch Bệnh Hoạn Của Cả Một Xã Hội (Bình Nguyên Nguyễn)

Có một quy luật của lịch sử mà nhiều chế độ chính trị đã từng phải trả giá mới nhận ra: quyền lực có thể buộc con người im lặng, nhưng không thể buộc họ tin tưởng. Niềm tin chỉ được hình thành trong tự do; còn nỗi sợ chỉ sản sinh ra sự phục tùng. Một biểu tượng dân tộc càng vĩ đại thì càng không cần được bảo vệ bằng những bản án hình sự hay những chiến dịch đấu tố trên mạng xã hội.

Xã Hội Sẽ “Tử Tế” Kiểu Gì Khi “Hoàn Lưu” Những Cuộc Đấu Tố Trở Lại? (Nguyễn Hoàng)

Trong một nền pháp quyền bình thường, nguyên tắc đầu tiên là suy đoán vô tội. Một người chỉ bị coi là có tội sau khi được xét xử công khai, có quyền bào chữa và được một tòa án độc lập kết luận. Nhưng trong bầu không khí hiện nay, nguyên tắc ấy dường như đã bị đảo ngược. Chỉ cần một đoạn video được công bố, một bản tin xuất hiện trên truyền thông chính thống hay vài trích đoạn được cắt khỏi ngữ cảnh, bản án của đám đông đã được tuyên xong từ trước. 

Nhận Định Tình Hình Nước Mỹ Nhân Ngày Quốc Khánh Lần Thứ 250 (Nguyễn Tiến Cường)

Có một điều chắc chắn, nước Mỹ không còn là thiên đường cho di dân như trước đây. Sự hận thù, chia rẽ sắc tộc, sự kỳ thị màu da, giới tính – đã được kích hoạt trở lại như một ngọn lửa âm ỉ bấy lâu nay – đang có nguy cơ bùng cháy lớn.

Liệu Putin Có Tấn Công Ukraine Bằng Vũ Khí Hạt Nhân ? (Việt Hoàng)

Một cuộc tấn công bằng vũ khí hạt nhân của Putin vào Ukraine sẽ không thay đổi được gì. Người Ukraine sẽ không đầu hàng. Putin càng tàn bạo thì người dân Ukraine càng đoàn kết và quyết tâm. Đế chế Nga dưới thời Putin đã đến lúc phải sụp đổ để một nước Nga mới có thể hồi sinh. Không ai có thể cứu được Putin. Donald Trump cũng đã quay lưng với Putin. Trung Quốc dù muốn cứu Putin cũng lực bất tòng tâm.

Báo động! Những siêu dự án vĩ cuồng đang đập phá Việt Nam. (Nguyễn Gia Kiểng – Người Việt Channel)

Giữa lúc kinh tế Việt Nam đang suy thoái chính quyền Tô Lâm đưa ra những dự án vĩ cuồng khó tưởng tượng với hy vọng hão huyền là đạt tỷ lệ tăng trưởng trên 10% trong 5 năm tới. Đây chỉ là một ảo tưởng vĩ cuồng của một chính quyền không biết hoạch định và cũng không biết điều hành những dự án lớn như kinh nghiệm các dự án đường sắt Cát Linh, đường sắt Yên Viên- Phả Lại- Hạ Long, sân bay Long Thành v.v. đã chứng tỏ. Họ đang đẩy đất nước xuống vực thẳm.

Tuyên Ngôn Độc Lập: Tinh Thần Philadelphia Đã Không Đến Được Hà Nội (Bùi Văn Phú)

Hoa Kỳ là quê hương của tôi, đã cho tôi nhiều thứ và tôi đã góp phần cho sự tiến bộ của quốc gia này trong nửa thế kỷ qua và nơi đây thật sự là “đất nước của tự do và quê hương của những con người dũng cảm” như lời trong bài quốc ca Mỹ.

Đã Đến Lúc Cần Một Chính Sách Nhân Đạo Đối Với Thương Phế Binh Việt Nam Cộng Hòa (Xuân Phong)

Hơn năm mươi năm sau chiến tranh, hòa giải không còn có thể chỉ được đo bằng số người trở về thăm quê hương, lượng kiều hối hay số dự án đầu tư. Thước đo khó hơn, nhưng chân thực hơn, là cách chúng ta đối xử với những người không còn gì để đóng góp ngoài chính số phận đau đớn của họ. Chăm lo cho những con người ấy không phải là nhượng bộ quá khứ. Đó là cách một quốc gia tự tin khẳng định rằng tương lai chung lớn hơn mọi chia rẽ đã qua. 

Đảng Cộng Sản Được Gì Khi Bỏ Tù Nguyễn Duy Niệm?

Nguyễn Duy Niệm không hề phản bội Đảng Cộng Sản. Trái lại anh thương nó và muốn cứu nó. Anh đủ sáng suốt để hiểu rằng chế độ cộng sản là một sự vô lý đã kéo dài quá lâu nhất định phải cáo chung và sự cáo chung đó có thể sẽ rất thảm khốc nếu đảng cứ hung bạo đến cùng. Đảng Cộng Sản vừa bách hại một ân nhân của họ.

Đừng Làm Buồn Lòng Người Tranh Đấu Vì Chúng Ta (Đặng Đình Mạnh)

Nhìn lại, hơn 2 năm qua, tôi được đi nhiều, gặp gỡ nhiều cá nhân và tổ chức, nhưng vẫn chưa tự tin rằng mình hiểu biết hết về cộng đồng người Việt hải ngoại, điều tôi thấy có thể chỉ mới là lớp váng nổi trên bề mặt mà thôi. Nhưng khi tận mắt thấy những đội ngũ hoạt động bất vụ lợi bằng tiền bạc, thời gian, công sức của chính họ cho mục tiêu dân chủ hóa đất nước, tôi lạc quan tin rằng tiền đồ dân tộc mình còn sáng sủa lắm.

Cần Bao Nhiêu Chỉ Thị 07 Mới Dẹp Được “Kiêu Binh”? (Trần Đông A)

Lịch sử cho thấy, những xã hội phát triển bền vững không phải là những xã hội không có tranh luận, mà là những xã hội biết quản trị tranh luận bằng luật pháp thay vì bằng các chiến dịch. Muốn chấm dứt tình trạng “kiêu binh”, trước hết phải chấm dứt tư duy độc quyền chân lý. Chừng nào chân lý vẫn được mặc nhiên trao cho một nhóm người hoặc một hệ tư tưởng duy nhất, chừng đó sẽ còn những “cuộc săn lùng phù thủy”, những “vụ án văn chương” mới và những Chỉ thị 07 mới. 

Sự Dối Trá Không Lương Thiện (Phạm Đình Trọng)

Nhắc lại đôi điều sự thật về những ngày khởi đầu cuộc chiến tranh Trung Quốc xâm lược nước ta năm 1979 và chiến trường biên giới phía bắc những ngày đó để thấy sự kể công vô lối và sự bịa đặt lếu láo, sự dối trá không lương thiện của người tự tô son vẽ đẹp chân dung mình “Ngày 20/2/1979 sinh viên chúng tôi tham gia phục vụ chiến đấu bảo vệ tuyến phòng thủ số 1 tại Thất Khê, Lạng Sơn chống quân Trung Quốc xâm lược”