Vụ Nguyễn Thành Nam Và Màn Kịch Bệnh Hoạn Của Cả Một Xã Hội (Bình Nguyên Nguyễn)

Có một quy luật của lịch sử mà nhiều chế độ chính trị đã từng phải trả giá mới nhận ra: quyền lực có thể buộc con người im lặng, nhưng không thể buộc họ tin tưởng. Niềm tin chỉ được hình thành trong tự do; còn nỗi sợ chỉ sản sinh ra sự phục tùng. Một biểu tượng dân tộc càng vĩ đại thì càng không cần được bảo vệ bằng những bản án hình sự hay những chiến dịch đấu tố trên mạng xã hội.

Xã Hội Sẽ “Tử Tế” Kiểu Gì Khi “Hoàn Lưu” Những Cuộc Đấu Tố Trở Lại? (Nguyễn Hoàng)

Trong một nền pháp quyền bình thường, nguyên tắc đầu tiên là suy đoán vô tội. Một người chỉ bị coi là có tội sau khi được xét xử công khai, có quyền bào chữa và được một tòa án độc lập kết luận. Nhưng trong bầu không khí hiện nay, nguyên tắc ấy dường như đã bị đảo ngược. Chỉ cần một đoạn video được công bố, một bản tin xuất hiện trên truyền thông chính thống hay vài trích đoạn được cắt khỏi ngữ cảnh, bản án của đám đông đã được tuyên xong từ trước. 

Đối thoại Nhân quyền châu Âu – Việt Nam: Các tổ chức nhân quyền yêu cầu trả tự do cho 11 tù nhân chính trị (BBC News Tiếng Việt)

Trong khi EU vừa nâng cấp quan hệ với Việt Nam lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, không gian xã hội dân sự tại Việt Nam tiếp tục bị thu hẹp và sự đàn áp này không còn giới hạn trong lãnh thổ Việt Nam. Đó là đánh giá của Liên đoàn Quốc tế về Nhân quyền (FIDH) cùng 17 tổ chức khác trong một báo cáo chung vừa công bố.

Chính Trị Của Quy Hoạch Và Đầu Óc Trương Tuần (Nguyễn Hoàng Văn)

Đất nước Việt Nam, cơ hồ, đang xoay chuyển thành một cái làng thật to, ở đó báo chí-truyền thông chỉ là thứ “thằng mõ” gân cổ gáo thét mấy thông tin từ trên ban xuống như thể hạng sai vặt, an ninh trật tự thì nằm trong tay những trương tuần nách thước tay dao và, nhất nhất, mọi đường đi lối về phải qua cái cửa ải gọi là điếm canh.

Hến, Bia, và Bài Học Muộn Màng Bên Dòng Sông Hồng (Nhật Ký Yêu Nước)

Người Việt mình hay ví von, rằng người dân như những con hến, sống đời an phận, lặng lẽ nằm dưới bùn sâu. Chỉ khi nào cái nồi nước sôi “của chế độ” luộc chín tới, nóng quá không chịu nổi nữa, thì cái miệng hến mới chịu hé ra. Nhưng khổ nỗi, hé miệng lúc ấy nào phải để đòi lại công bằng, mà là để… trôi thẳng vào miệng kẻ khác, trở thành món nhậu trên bàn tiệc quyền lực.

Từ nhà tù đến thuật toán: Việt Nam và sự kiểm duyệt tiến hóa trong thời đại kỷ nguyên số (Nguyễn Ngọc Như Quỳnh)

Nếu trước đây sự kiểm soát thường gắn với nhà tù, các bản án và bạo lực hữu hình, thì ngày nay nó ngày càng được thực hiện thông qua luật pháp, dữ liệu, thuật toán và các nền tảng số. Đó không chỉ là câu chuyện của Việt Nam mà còn là một thách thức đối với nhiều xã hội trong kỷ nguyên số.

“Phường Xã Hội Chủ Nghĩa”: Tô Lâm Đang Đi Ngược Lại Tư Tưởng Hồ Chí Minh ? (Sóng Hồng)

Sự xuất hiện của khẩu hiệu “phường xã hội chủ nghĩa” trong những ngày gần đây đã gây ra không ít ngạc nhiên. Không phải vì người dân Việt Nam còn quá xa lạ với các khẩu hiệu chính trị. Trái lại, từ sau năm 1954 ở miền Bắc và sau năm 1975 trên phạm vi cả nước, người dân đã từng nghe đủ mọi khẩu hiệu hùng tráng: “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”, “làm chủ tập thể”, “đưa cả nước tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội”… Nhưng chính vì đã nghe quá nhiều nên người ta có quyền đặt câu hỏi: tại sao sau gần tám mươi năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, hôm nay lại phải quay về xây dựng từng “phường xã hội chủ nghĩa”?

Thêm Một Mảnh Vỡ Của Thần Tượng (Tư Tiếu Nguyễn Hữu Quang)

Trong thế kỷ XXI, tượng đài không còn sụp đổ bằng thuốc nổ. Chúng sụp đổ từng mảnh vỡ dưới sức nặng của thông tin và sự thật trần trụi. Mỗi tài liệu được công bố. Mỗi hồi ký được xuất bản. Mỗi nhân chứng ra đi. Mỗi câu hỏi chưa được trả lời. Tất cả hợp lại thành những vết nứt lớn trên khối đá cẩm thạch tưởng như bất khả xâm phạm. 

Bí Mật Chính Trị Của Đổi Mới Việt Nam: Khi Quyền Lực Vận Hành Như Một Hệ Sinh Thái (Ngô Tràng An)

Cuốn sách này không nhằm kết tội một chế độ, cũng không nhằm bảo vệ một chế độ. Nó là một nỗ lực phản tư. Một nỗ lực nhìn lại bốn thập niên Đổi mới với sự công bằng cần thiết đối với những thành tựu đã đạt được, nhưng cũng với sự trung thực cần thiết trước những câu hỏi còn bỏ ngỏ.

Lạm Bàn Về Cuộc Đấu Tố Mới Xung Quanh Ông Hồ Chí Minh (Tư Tiếu Nguyễn Hữu Quang)

Trong thời đại AI, khi mọi nguồn tư liệu đều có thể được truy cập chỉ bằng vài cú nhấp chuột, việc cố gắng quản lý ký ức bằng những phương pháp của thế kỷ trước ngày càng trở nên bất khả thi. Một thế hệ mới đang trưởng thành trong môi trường thông tin mở. Họ có thể đồng ý hoặc không đồng ý với một cuốn sách, nhưng họ sẽ không dễ dàng chấp nhận việc một quan điểm bị kết án chỉ vì nó khác với quan điểm chính thống.