Khi bất động sản sụp đổ thì hậu quả sẽ rất kinh hoàng. Không chỉ hệ thống ngân hàng sụp đổ mà tài sản của đa số người Việt Nam sẽ bốc hơi. Giai cấp trung lưu Việt Nam sẽ bị nghèo hóa khi tài sản của họ tích góp trong mấy chục năm qua bị mất trắng.
Việt Hoàng
Gần đây dư luận Việt Nam xôn xao về một dự án đang được xây dựng ngay dưới chân đèo Hải Vân. Công trình này là dự án Vinhomes Làng Vân (hay Vinhomes Hải Vân Bay) thuộc tập đoàn Vingroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Dự án Làng Vân nằm ngay dưới chân đèo Hải Vân, ở địa bàn phường Hải Vân, Đà Nẵng. Dự án có diện tích khoảng 512 héc ta với tổng vốn đầu tư gần 2 tỉ USD, khởi công vào tháng 6/2025.
Sở dĩ dư luận bất bình với dự án này vì nó nằm ngay dưới chân đèo Hải Vân, một thắng cảnh nổi tiếng của Việt Nam. Cũng như nhiều dự án khác của chính tập đoàn Vingroup và nhiều tập đoàn bất động sản khác đó là họ luôn chiếm dụng và xây dựng các công trình trên các khu vực thuộc danh lam thắng cảnh của đất nước, những nơi đáng lẽ ra phải là tài sản chung của tất cả mọi người Việt Nam. Ví dụ đỉnh núi Phan Xi Păng, Bà Nà, Sa Pa, Tam Đảo, Vịnh Hạ Long, Phú Quốc, Cần Giờ, các khu vực dọc theo bờ biển từ bắc đến nam.
Như Tập Hợp đã phân tích, quyết tâm tăng trưởng kinh tế Việt Nam với hai con số (trên 10% GDP) của chính quyền Tô Lâm là một điều hoang tưởng. Để đạt được mục tiêu đó thì chỉ có một cách duy nhất là tăng trưởng dựa vào đầu tư công. Chính quyền Tô Lâm tiếp tục lạm dụng ngành xây dựng và bất động sản dù bài học từ Trung Quốc vẫn còn đó. Tỉ phú Hứa Gia Ấn, người giàu nhất Trung Quốc, là ông chủ của tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc Evergrande…vừa bị kết án tù chung thân và tịch thu toàn bộ tài sản hôm 20/8/2026.
Đầu tư bất động sản ở mức an toàn, theo kinh nghiệm của thế giới là vào khoảng 5% – 10% GDP. Nếu tăng trưởng bất động sản vượt quá 15% GDP thì khủng hoảng kinh tế sớm muộn cũng xảy ra. Trong khi đó, theo các chuyên gia, thị trường bất động sản tại Việt Nam chiếm hơn 30% GDP. Rất nhiều khu đô thị đang bỏ hoang.
Đầu tư cho hạ tầng giao thông và bất động sản là cần thiết, tuy nhiên nó chỉ nên chiếm một tỉ lệ hợp lý so với qui mô nền kinh tế. Cũng như với một gia đình, nếu cả hai vợ chồng đều có công ăn việc làm, thu nhập tốt thì việc mua xe hay xây nhà, đi du lịch…là điều hiển nhiên và nên làm. Nhưng nếu đi vay tiền để xây nhà, mua xe thì nguy cơ vỡ nợ là điều khó tránh khỏi.
Thông thường khi ngành bất động sản tăng trưởng thì nó sẽ kéo theo nhiều ngành nghề khác như vật liệu xây dựng, đồ nội thất và công ăn việc làm cho nhiều người nhưng khi nó suy giảm thì sẽ kéo theo các ngành nghề liên quan. Dù vậy ngay cả khi ngành bất động sản Việt Nam phát triển thì các ngành nghề ăn theo của Việt Nam cũng không phát triển được vì hầu hết nội thất và nguyên vật liệu xây dựng đều nhập khẩu từ nước ngoài, chủ yếu từ Trung Quốc.
Giá bất động sản của Việt Nam quá cao, nó nằm ngoài tầm với của đại đa số người dân. Có nhiều lý do khiến giá bất động sản cao trong đó lý do chính vẫn là tiền chi phí cho việc chạy dự án và đút lót cho quan chức các cấp. Ngân sách nhà nước thu được chủ yếu cũng từ đất. Họ trưng thu đất của người dân với giá rẻ sau đó bán lại cho các công ty bất động sản với giá cao. Ngoài ra, tiền thuế chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất thổ cư cũng là một khoản thu rất lớn cho ngân sách.
Có một điều mà ai cũng thấy đó là gần như tất cả mọi người, kể cả các tập đoàn lớn, đều giàu lên từ đất chứ không phải nhờ sản xuất hay thương mại. Trước đây, khi Việt Nam vẫn còn đóng cửa với thế giới thì đất đai ở Việt Nam không có giá trị gì. Chỉ sau khi Việt Nam mở cửa và hội nhập với thế giới thì đất đai mới trở nên có giá trị cao. Nhiều người thức thời đã trở nên vô cùng giàu có. Tuy nhiên không phải ai cũng thành công. Những nhà đầu tư gần đây và những người vay mượn tiền ngân hàng đang rơi vào hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Giao dịch bất động sản gần như đã đóng băng suốt mấy năm qua và giờ đã đến lúc mà ai cũng biết, ai cũng thấy tình hình khó khăn của nó.
Tập Hợp đã cảnh báo về sự sụp đổ của bất động sản từ nhiều năm trước nhưng không mấy ai tin, cũng không mấy ai đọc và chia sẻ những ý kiến của chúng tôi. Ngay cả nhận định của Tập Hợp rằng Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đang sắp đến lúc cáo chung cũng không mấy ai tin. Nhưng sự thật nó là như vậy, không thể khác được. Tất cả những gì vô lý và đi ngược lại với qui luật tự nhiên thì sớm muộn cũng phải chấm dứt. Thế giới đang ở trong một giai đoạn rất khó khăn. Cuộc chiến Nga – Ukraine vẫn tiếp diễn chưa có hồi kết, tổng thống Mỹ Donald Trump đang gây chiến với nhiều nước trong đó có Iran, khiến giá xăng dầu tăng cao chưa từng có. Trong hoàn cảnh đó, nếu Việt Nam cố gắng để kinh tế không rơi vào suy thoái và khủng hoảng là may mắn lắm rồi. Tuy nhiên chính quyền Tô Lâm đã không biết gì về tình hình thế giới cũng như đất nước. Bệnh hoang tưởng của họ thật kinh khủng và khó tưởng tượng. Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026 họ đã khởi công 1041 dự án bất động sản, trong đó có những dự án điên rồ như sân vận động lớn nhất thế giới hay thành phố bên bờ sông Hồng với tên gọi Trục lộ cảnh quan sông Hồng. Cả Hà Nội biến thành công trường. Hàng trăm ngàn người dân mất nhà, mất đất. Hàng nghìn héc ta đất vàng được ‘giải phóng’…Theo chúng tôi thì sự sụp đổ của thị trường bất động sản Việt Nam là tất yếu và không thể đảo ngược. Các dự án lớn của ĐCSVN sẽ sớm chết yểu vì một lý do rất giản dị : Hết tiền.
Khi bất động sản sụp đổ thì hệ thống ngân hàng sẽ là nạn nhân đầu tiên. Hơn 26% tổng dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng là dành cho bất động sản. Thực tế chắc chắn cao hơn nhiều so với báo cáo. Tiền ngân hàng huy động, tức là vay của người dân chủ yếu là vay trong ngắn hạn nhưng cho vay các dự án bất động sản đều là dài hạn. Khi bất động sản đóng băng, ngân hàng sẽ không còn tiền để làm bất cứ việc gì.
Khi bất động sản sụp đổ thì hậu quả sẽ rất kinh hoàng. Không chỉ hệ thống ngân hàng sụp đổ mà tài sản của đa số người Việt Nam sẽ bốc hơi. Giai cấp trung lưu Việt Nam sẽ bị nghèo hóa khi tài sản của họ tích góp trong mấy chục năm qua bị mất trắng. Theo một nghiên cứu thì có đến 70% tài sản của người Việt Nam nằm trong bất động sản. Khi tầng lớp trung lưu Việt Nam bị nghèo hóa thì nền kinh tế Việt Nam sẽ bị khủng hoảng khi giao thương, buôn bán và sản xuất bị đình trệ. Một ví dụ từ Trung Quốc, trong 8 tháng đầu năm 2025 đã có 1,14 triệu doanh nghiệp giải thể, trong đó các doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 64%. Mỗi ngày có 4700 doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.
Mây đen đang vần vũ trên đất nước Việt Nam nhưng chính quyền Tô Lâm chỉ biết đàn áp và đàn áp. Tất cả mọi tiếng nói khác biệt với ĐCSVN đều bị đàn áp thẳng tay. Ngay cả Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên, một tổ chức chính trị rất ôn hòa với 3 lập trường căn bản là Dân chủ Đa nguyên, Bất bạo động và Hòa giải dân tộc cũng bị chính quyền Tô Lâm đàn áp dã man. Một thanh niên trẻ của Tập Hợp là Quánh Gia Khang đã bị tuyên án 14 năm tù, Trần Khắc Đức 7 năm tù…Sự dã man và hung bạo đã vượt qua mọi giới hạn và sự tưởng tượng. Chế độ này sẽ không có tương lai.
Tất cả những ai còn quan tâm đến vận mệnh của đất nước và của chính mình nên sớm lấy quyết định ủng hộ cho một tương lai khác, một tương lai không còn ĐCSVN. Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên luôn là điểm hội tụ cho những khát vọng thay đổi đó.
Việt Hoàng
(9/9/2026)
