Người Việt tỵ nạn cộng sản là nạn nhân của một hệ thống dối trá. Nhưng nay, ngay giữa lòng sống trong xã hội tự do, nhiều người lại tự nguyện bước vào một phiên bản dối trá khác, tinh vi và hợp khẩu vị hơn.
Nhìn lại quá khứ, chính quyền miền Nam 51 năm trước thất thủ không chỉ vì súng đạn, mà còn vì những lời hứa rực rỡ được sơn phết bằng màu hồng của bộ máy tuyên truyền miền Bắc.
Thanh niên ngoài Bắc vào Nam vì tin mình đi “giải phóng”. Dân Bắc vì tổ quốc chấp nhận hy sinh, vì tin vào một thiên đường chưa bao giờ hiện hữu.
Họ tin vì bị nhốt trong một cái lồng thông tin, nơi sự nghi ngờ là một trọng tội.
Và quốc gia phía Nam là nạn nhân của sự lừa dối này.
Trở thành kẻ thua cuộc trước sự dối trá và phải chạy trốn cộng sản họ là những người đã nếm trải trọn vẹn cái vị đắng của sự giả dối ấy. Đáng lẽ, kinh nghiệm xương máu phải biến họ thành những bộ lọc sự thật nhạy bén nhất.
Nhưng không, lịch sử đang lặp lại theo một cách trớ trêu. Những nạn nhân đang học cách yêu lại chính phương thức từng được dùng để lừa dối họ.
Sống ở Mỹ, mở điện thoại ra là cả thế giới nằm trong lòng bàn tay. Báo chí đa chiều, dữ liệu ngập tràn, kiểm chứng (fact-check) chỉ cách một cú chạm.
Nhưng họ lại chọn tắt hết. Họ rời xa xa lộ thông tin để chui vào một con hẻm cụt chỉ vang vọng điều họ muốn nghe. Họ ưu tiên điều hợp tai hơn là sự thật.
Trump không phát minh ra nói dối, ông ta chỉ biến nó thành một loại nghệ thuật trình diễn. Nói đơn giản, không cần dẫn chứng để thuyết phục, nói to, nói lặp lại và đánh trúng nỗi sợ của đám đông.
Khi một lời nói dối lặp lại đủ lâu, nó không cần phải đúng, chỉ cần mang lại cảm giác quen tai.
Sự dối trá của Cộng sản và MAGA thực chất là hai anh em cùng cha khác mẹ. Dù mặc sắc phục khác nhau nhưng đều dùng chung một loại ‘bùa mê’ mang tên “niềm tin mù quáng”.
Thật trớ trêu khi những người từng đối mặt với cái chết để thoát khỏi độc tài, nay lại tung hô một phong cách điều hành chuyên quyền và coi thường sự thật.
Họ khước từ mọi sự kiểm chứng, coi đó là âm mưu của “thế lực ngầm”. “Deep State” giờ đây nghe cũng chẳng khác gì “phản động” của bản tin 19h trên đài truyền hình Việt Nam.
Người Việt MAGA, chối bỏ nỗi đau của bản thân, của gia đình, và bi thương của một quốc gia để lao vào một kiểu tuyên truyền mới. Ở đó, họ có ảo giác mình sáng suốt hơn phần còn lại.
Đây là kiểu lạc lối trong tự do. Người ta dùng quyền được nói để bảo vệ cái quyền được nghe lời nói dối.
Để rồi sự thật không bị đè bẹp bằng bạo lực, mà bị bóp nghẹt bởi sự đồng thuận tự nguyện.
Nếu xưa kia, lời nói dối là món ăn bị ép phải nuốt, thì nay, nó là món buffet mà người ta sẵn sàng xếp hàng, trả tiền để được thưởng thức.
Xã hội độc tài nguy hiểm vì nó không cho bạn biết sự thật. Một xã hội dân chủ bắt đầu nguy hiểm khi bạn không còn muốn biết sự thật nữa.
Rứa hỷ!
Võ Ngọc Ánh
(20/04/2026)
