Diễn Đàn

Tại Sao Mexico Kém Phát Triển Hơn Mỹ Và Canada? (Nghiên Cứu Lịch Sử)

19/11/2025

Khi nhìn vào bản đồ Bắc Mỹ, một câu hỏi tự nhiên hiện ra: tại sao Mexico lại có mức phát triển thấp hơn nhiều so với hai nước láng giềng phía bắc? Câu trả lời không nằm ở thời điểm hiện tại, mà phải tìm kiếm từ sâu trong quá khứ – từ chính những ngày đầu thực dân châu Âu đặt chân đến Tân Thế giới.

Cách các nhà nước chuyên chế thao túng thông tin trên mạng xã hội (Aiden Hoyle)

18/11/2025

Sự thật có thể phức tạp và đôi lúc nhàm chán. Thế nhưng, bằng cách lợi dụng xu hướng bị cuốn hút bởi những điều giật gân, Nga và Trung Quốc có thể gieo rắc vào thế giới quan của chúng ta một cách nhìn cụ thể mà ở đó nền dân chủ yếu kém và hỗn loạn, còn họ mang đến một tương lai công bằng và thiết thực hơn.

“Lai tại khứ giao duyên” (Nguyễn Hoàng Văn)

17/11/2025

“Lai” là vị lai, chỉ chuyện của tương lai, “khứ” là quá khứ, chuyện đã xảy ra rồi và “tại”, hẳn nhiên, là hiện tại, chuyện trước mắt. Nếu “Tân cổ giao duyên”, ra mắt vào giữa thập niên 1960, được giới thưởng ngoạn bình dân đương thời hoan hỉ đón chào thì nay, cuộc giao duyên xuyên thời gian này, lại khiến những ai quan tâm đến vận nước phải đau đớn ngậm cười.

Vì sao phong trào cực hữu có thể trỗi dậy ở một quốc gia tự cho là văn minh nhất thế giới? (Nhật Trần)

Để hiểu MAGA (Make America Great Again – Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại), không thể chỉ nhìn Trump. Trump chỉ là một triệu chứng; MAGA mới là căn bệnh. Và căn bệnh đó không phải tự nhiên mà có, mà từ chính trái tim của nước Mỹ — một đất nước luôn tự nhận là ánh sáng của tự do, nhưng lại chứa đầy những vết nứt sâu hoắm đến mức một phong trào cực đoan có thể trồi lên mạnh mẽ như ngày nay.

VNTB – Ba tù nhân lương tâm được trao Giải Nhân quyền Việt Nam năm 2025

Ba nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam hiện đang bị giam cầm trong nhà tù cộng sản Việt Nam đã được bầu chọn để nhận Giải Nhân quyền Việt Nam năm 2025 vì những đóng góp của họ trong việc cổ võ và đấu tranh cho quyền làm người của người dân Việt Nam. Đó là ông Phan Tất Thành, cô Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, và ông Nguyễn Chí Tuyến.

Đại hội Đảng, vở diễn quyền lực mà nhân dân chỉ là khán giả (Ls Đặng Đình Mạnh)

14/11/2025

Điều nghịch lý nằm ở chỗ, trong khi người dân Việt Nam là “chủ nhân của đất nước” theo Hiến pháp, thì họ không có bất kỳ vai trò thực chất nào trong tiến trình lựa chọn những người sẽ lãnh đạo, ra quyết định về vận mệnh quốc gia, về cả số phận và tương lai của họ trong quốc gia ấy.

VinFast: Phiên tòa Berlin và hành trình gập ghềnh ở Mỹ (Bùi Văn Phú)

13/11/2025

Theo quan sát riêng, dựa trên những chuyến tàu VinFast cập cảng ở Mỹ và số lần nhìn thấy xe trên đường phố vùng Vịnh San Francisco, nơi tôi sinh sống, và trong những lần xuống Quận Cam ở nam California trong hai năm qua, tôi ước đoán VinFast đã bán được chừng 4.000 chiếc tại Mỹ, hầu hết bán cho người Việt ở California, nhiều nhất là miền Nam California.

Giải quyết tình trạng ngập lụt đô thị Việt Nam: Quy hoạch đồng bộ và thêm không gian xanh (Thanh Phương)

10/11/2025

Một phần do tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng ngập lụt đang trở nên thường xuyên hơn và trầm trọng hơn ở các đô thị lớn của Việt Nam như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh. Hầu như bất cứ cơn mưa lớn nào cũng có thể biến đường phố thành sông hồ, không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến đời sống người dân. 

Một biệt thự 23 tỷ và giấc mơ có mái nhà của người lao động (Chu Nguyên Hương)

Giữa lúc giá nhà tăng vọt và đời sống người lao động ngày càng chật vật, hình ảnh một biệt thự trị giá hàng chục tỷ đồng gắn với tên tuổi người thân của một quan chức cấp cao lại khiến nhiều người suy nghĩ. Không phải vì sự giàu có, mà vì câu hỏi muôn thuở: Liệu lao động lương thiện có còn đủ sức giúp con người mưu cầu một mái nhà tử tế? 

Sự Tụt Hậu Của Tây Ban Nha So Với Các Nước Phương Tây (Nghiên Cứu Lịch Sử)

08/11/2025

Nghịch lý của Tây Ban Nha nằm ở chỗ: họ từng giàu nhất châu Âu thế kỷ XVI nhưng lại nghèo nhất vào thế kỷ XX; có nhiều vàng bạc nhất nhưng không có công nghiệp; thống trị thế giới nhưng không thống trị được chính mình. Ba bẫy khiến họ suy tàn: bẫy kinh tế (ảo tưởng không cần sản xuất), bẫy xã hội (quý tộc và giáo sĩ duy trì đặc quyền), và bẫy tư tưởng (tự mãn, sợ đổi mới). Khi Anh, Hà Lan, Pháp tiến hành cải cách, Tây Ban Nha lại cố giữ nguyên trật tự cũ.

Chiến thắng của một người “cộng sản” ở New York City (Nhã Duy)

06/11/2025

Bất kể Zohran Mamdani bị xem là một người Cộng sản hay một ứng viên cấp tiến của đảng Dân Chủ, cư dân tại trung tâm quyền lực tài chính bậc nhất của thế giới đã chọn Mamdani. Anh ta trở thành tân thị trưởng trẻ tuổi nhất và người gốc Hồi giáo lẫn châu Á đầu tiên trong lịch sử hàng trăm năm của New York City vào vai trò đứng đầu thành phố quan trọng này của nước Mỹ.

Dzoãn Quốc Sỹ – Người giữ ngọn lửa của chữ nghĩa (Tino Cao)

05/11/2025

Mỗi thế kỉ đều có ít nhất một người chọn đi hết quãng trăm năm của nó bằng chữ nghĩa, coi chữ nghĩa như con đường vừa riêng tư vừa phổ quát để vượt thời gian. Thế kỉ hai mươi của Việt Nam có Dzoãn Quốc Sỹ. Ông không làm cách mạng, không diễn thuyết tranh luận, nhưng đời sống của ông lại là một bằng chứng về khả năng tồn tại của tinh thần tự do trong những giới hạn ngặt nghèo nhất.

Chúng ta là Number Two! (Paul Krugman)

04/11/2025

Paul Krugman là giáo sư kinh tế người Mỹ và là thầy của các vị giáo sư kinh tế nổi tiếng như Richard Baldwin, Gordon Hanson, Matthew Slaughter… Giáo sư Krugman từng giảng dạy tại các trường đại học nổi tiếng ở Mỹ như Princeton University, MIT, Yale University… Ông từng nhận được các giải thưởng cao quý cho những đóng góp của mình vào nền kinh tế thế giới, trong đó có giải Nobel Kinh tế hồi năm 2008.

Trốn khỏi Triều Tiên: ‘Tôi buộc phải đào tẩu, dù có phải chết’ (Danny Vincent – BBC)

Cách đây một thập kỷ, nhà báo Danny Vincent của BBC đã ghi lại hành trình dài 3.000 km của một gia đình Triều Tiên trên con đường tìm đến tự do. Nếu bị bắt, họ gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với cái chết. Gia đình ấy đã đánh cược tất cả để được đoàn tụ với người thân ở miền Nam.