Việt Thắng

Đạo Đức Và Pháp Luật Quốc Tế 

07/01/2026

Pháp luật quốc tế, đặc biệt là nguyên tắc cấm dùng vũ lực, không được xây dựng trên giả định rằng thế giới đã công bằng, hay rằng cái ác sẽ tự biến mất nếu ta kiên nhẫn. Nó được xây dựng trên một giả định khiêm tốn: con người, kể cả khi tin mình đang làm điều đúng, vẫn cần bị ràng buộc. Không phải vì thiếu đạo đức, mà vì lịch sử cho thấy đạo đức, khi không có giới hạn và cơ chế kiểm soát, rất dễ bị quyền lực mượn danh.

Lâu Đài Châu Âu (Kim Trọng)

Vấn đề của thế hệ giàu mới là họ làm nhà hàng trăm tỷ nhưng hồi nhỏ chưa thấy nhà lớn. Thời đó ai cũng nghèo, khá giả ở nhà ngói, cán bộ ở tập thể. Nhà ngói là khá giả, tập thể là cán bộ cao, biệt thự chỉ thấy phim. Khi có tiền không có ký ức chuẩn để đối chiếu, không biết “nhà giàu thật sống 20-30 năm ra sao”. Khác hẳn người Mỹ sinh ra đã vào nhà 300-500m², người Nhật lớn trong nhà truyền thống chuẩn tỷ lệ, người châu Âu sống cùng nhà đá 100 năm.

Dựng tượng Thúy Kiều (Nguyễn Hoàng Văn)

Thường, người ta coi khinh và chà đạp người làm điếm. Tuy nhiên cần nhớ rằng họ bán thân thể họ: da thịt họ, họ có quyền tự chủ, tự quyết và, xét ra, tiền trao cháo múc, họ cũng chẳng làm hại ai. Đáng nói là thứ điếm cao cấp, chỉ bán thân người khác chứ, mà là bán hàng triệu người, bán hàng mấy thế hệ, thậm chí còn bán cả thân thể và tương lai của đất nước, dân tộc.

“Nhất thể hoá kiểu Tàu” – Quyền lực tập trung như một phản xạ sinh tồn của hệ thống (Nghiên Cứu Lịch Sử)

“Nhất thể hoá” không phải là phát minh chính trị mới. Nó xuất hiện lặp đi lặp lại trong lịch sử như một phản xạ sinh tồn của các hệ thống quyền lực khi đối diện với khủng hoảng niềm tin, suy giảm hiệu quả quản trị, và nỗi sợ tan rã từ bên trong. Khi một trật tự cảm thấy mình không còn được nâng đỡ bởi đồng thuận xã hội hay kỷ luật nội bộ, nó có xu hướng co lại quanh một trung tâm duy nhất, với hy vọng rằng ý chí cá nhân có thể bù đắp cho sự mệt mỏi của thể chế.